Adem Jashari - legjenda e Kosoves

[GjIlAnAsI_cSi]

http://www.lajmet.com/cutenews//data/upimages/Adem_Jashari1.jpg Ka ndodhur shpesh qe njerezit kane lidhur do traktate te fshehte midis jetes se tyre dhe vdekjes. Brenda ketij traktati jane dimensionuar jo vetem fati i njeriut por edhe i trojeve qe e linden dhe i perkunden djepin. Me tej, ai ka ngarendur jo me nepermjet trilleve vetiake, por ka mbetur stoik ne qender te shkulmeve te ererave dhe furtunave duke u shndrruar sakaq ne Protemete te kombit te vet. Olimpi i tij nuk ka asnje te perbashket me mitet e fqinjit tone jugor. Ky mal mitik, me se shumti gjendet ne zemren e nje burri a te nje lisi, neper dege te te cilit duhmat e lirise grishin shpendet ogurbardhe te vazhdimesise se jetes.

Prej Olimpit te shpirtit, Adem Jashari ka kundruar kurdohere Drenicen martire, Kosoven kreshnike, kufijte e rudhur etnike, ashtu si fytyra e nje gruaje te mbytur brengash. Drenica! Kjo vater e ngrohte e shqiptarizmes, kjo dere e celur e burrerise, ai kuvend emblematik per lirine, ajo strehe e sigurte e flamurit dhe shqiponjes brenda paleve te mendafshta qe gatitet te marre rrugen neper furtuna. Drenica! Aty me se pari Kraleviq Marku, i turperuar dhe munduar prej Musa Arbanasit, shekuj me pare, therriste ne ndihme gorska vilat (zanat e malit) dhe ato nuk iu pergjigjen. Gorka vilat u trembeshin ciltas zanave shqiptare sepse keto te fundit, sipas besimit shqiptar te kryehershem, ishin kurdohere ne ruatje te trimave qe luftonin per te mbrojtur trojet amtare, prej pushtuesve te huaj.
Drenica e Shotes dhe e Azemit, nje shperfillje e hapur ndaj Londres se vitit 1913, nje perballje e mundimshme ndaj dhunes dhe gjenocidit serb, perplasje tragjike fatesh njerezore permes kumbimit te kembanave te ferrparajses. Nje cift yllor shqiptaresh, te cilet atehere kur bashkekombasit e tyre i therriste vdekja (nisur c`prej Beogradit) ata i pergjigjeshin jetes me jeten e tyre, i pergjigjeshin te ardhmes me pushket, fisheket, trimerine dhe me pas me pranverat e tyre. Drenica e Shaban Polluzhes nje keshtjelle gjaku dhe eshtrash, ne detin e asaj murtaje te kuqe kur vellau vriste vellane per hire te disa dogmave ardhur prej Uraleve. Por kesaj radhe, gjemimi i armeve te Polluzhes me burrat qe e rrethonin, nuk do te ndante asesi ne Beograd. Ato gjemime do te ngarendnin deri ne dyert e kancelerive te Evropes, duke u shndruar ne muzike funebre jo vetem per te ardhmen e shqiptareve, por te krejt popujve ballkanike, te cilet do te jetonin ne terrin e gjate te diktatures komuniste.Çfat i madh per Drenicen, per ata male, livadhe dhe ujra qe e rrethojne! Ajo i kumtonte Evropes shpirtin e trazuar shqiptar, qe nuk mund te regetinte permes kenetes e baltrave te regjimit totalitar, por qe rrihte deri ne castin e mbrame per lirine e ameshuar. Tek e mbramja, lashtesia dhe lavdia e Drenices, eshte nje pike takimi e historise se shqiptareve, simbol recistence i pakontestueshem ne cdo kohe.
10 vjet pas ciklonit Polluzha, me 28 nendor te vitit 1955, ne Prekaz te Drenices, se bashku me te qarat e nje foshnje, Drenica do te parandjente nje tjeter kumt mesianik. Drenica dhe krejt trojet shqiptare, duket se pershkenditeshin nga lindja e djalit te trete ne kullen e Shaban Murat Jasharit. Ardhur vone asaj mbremje ne shtepi,plaku trim Shaban duke kerkuar nje rast sadopak te fshehte per te kremtuar festen e te pareve te vet, 28 nendorin ka thyer zakonin e burrit (nuk e shohin femijen e sapolindur) dhe ka mbeshtjelle djepin me flamurin kuqezi. S`ka munguar baca Shaban te vere edhe alltine mbi flamur, duke shpallur ne kete menyre kredon e perjetshme te fisit te vet, luften pa fund ndaj shkijve dei ne agun e bardhe te lirise. Kjo skene madhore do te merrte udhen sakaq drejt eposit. Eposet shqiptare kane ligje tejet te rrepte per mesazhet qe bartin dhe percjellin.
Ç`ka e rriti djalin Adem? Trishtimi i perhershem per Kosoven e mbuluar ne rroba te zeza roberie. Nderimi i madh per te paret e tij, te cilet e paten mbrojt me pushke dhe jete cdo pellembe te Drenices dhe tokes arberore. Respekti per krejt ata breza qe ndonese provuan mbi supe makinen dhunuese te mizorive serbe, askurre, edhe ne castet me te rende nuk e humben besimin ne diten e bardhe qe do te agonte. (Kreshniket e dikurshem betoheshin ne diell, ndonese ky ishte elemnt parapagan). Heret ai do te ndjente ne rinine e vet, se e ndante nje mur i madh prej mitit te eger serb, i cili justifikonte shfarosjen masive te shqiptareve nga trojet e tyre autoktone. Heret ai do te mesonte prej te atit se trimeria e burrit nuk mund te filloj tek dera e fqinjit. Ndersa nga e ema, gruaja Zahide (dere bajraktari prej Gecajve te Llaushes) do te ndigjonte kenget e trimave, ato kenge qe rridhnin se bashku me borerat dhe ujrat e Drenices, drejt dhe ne eposet trimerore shqiptare. Keto e rriten trimin Adem, sic rrisin furtunat shtatin e lisave.
Heret, Adem Jashari e pati kuptuar se themelet e Jugosllavise ishin ndertuar mbi nje keqkuptim dramatik te etnive dhe aspak mbi grehinen e nje demokracie autentike apo shteti te se drejtes. Ne menyre te qellimshme per gati kater decenie me radhe nje terror sistematik, nje dhune fizike dhe emocionale eshte ushtruar nga Beogradi, vecanerisht mbi shqiptaret etnike. Nje propagande shume aktive, do te thoja marramendese, ka dashur kurdohere te merrete ne mbrojtje kete genocid theres e tragjik, duke dashur te shmange pergjegjesite nacionale-kolektive te serbve. Mjerisht jo vetem Jasharajt por krejt viset etnike te Kosoves dhe Maqedonise shqiptare, e paten kuptuar si nje doktrine lehtesisht te perceptueshme se njeriu nuk mund te urrej askend per shkak te nje instikti te lindur, perkundrazi ka nje shkalle urrejtje permes se ciles ai patjeter duhet te kaloje. Mendoj te jete kjo, nder arsyet kryesore qe pas cdo ngjarjeje luftarake per ndryshim te kufijve, opsioni me normal i serbeve te zbritur nga Uralet e larget, ishte “etnicko cistennje� (alias spastrim etnik) me c`rast do te mund te “garantohej� struktura e ardhshme racore e gjallimit te koloneve serbe, ne tokat e pushkatuara me forcen e armeve.
Ne menyre te vecante, ne fillim te viteve 80-te te shekullit qe lame pas, atehere kur ne shtepine e madhe te Jasharajve ne Prekaz nisen kuvendet e fshehte se si mund te perballej me makinen ushtarake te Beogradit, kur aty mesynin bujtes c`prej Mitrovice ne Prizren, c`prej Bujanovci ne Karadak, bijte e Kosoves martire paten shkuar ne zgrip te dhimbjes shekullore. Per ta nuk kishte asnje dyshim se Beogradi per te ripushtuar serish “djepin� serb mesjetar, duhej jo vetem te neperkembete, poshteronte e nenshronte popullaten joserbe, por tek e mbramja vlente t`i shfaroste krejt ata. Shqiptaret ne kete kendveshtrim duhej medoemos te ishin te paret ngase luftrat e shekullit ishin deshmi e “kokfortesise� te tyre, nderkaq sipas besimeve mjerane te ortodoksizmit dhe dogmave fanatike te tij, popujt me fe islame duhet te shporreshin nga jugu i Ballkanit. Ne kete kontekst, dhuna e institucionalizuar e Beogradit, gjente strehe te sigurte dhe perkrahje te kahershme neper kishat plot temjan te Moskes se kuqe.
Kur Jasharajt, Lushtaket, Kodralite apo Mehajt nisen te ideojne levizjen ilegale ne Drenice, kur burrat e ketyre shtepive pergatiteshin te mateshin me stuhite serbe,ne fillim te vitit 1986, Akademia e Shkencave serbe, nuk mungoi te hedhe ne pazar te ideve famekeqin Memorandum te se radhmes. Me nje cinizem si rrallekund ne historine e shkences, keta akdemike paten dale asaj kohe me idene e kobshme (cka parashihte lumenj te tjere gjaku) qe serbet duhet te jetojne ne nje vend unik dhe te vetem. Me kete akt te paprecedent ne histroine e marredhenieve midis etnive te ndryshme, ata parakuptonin faktin qe kudo ku kishte qofte edhe nje grusht serbe, duhej patejter me cdo mjet dhe menyre te zhdukeshin nga faqja e dheut fqinjet e tyre, anipse ata jetonin ne trojet etnike te te pareve, anipse behej fjale per egzistencen e vete races njerezore.

Vazhdon me posht.

[GjIlAnAsI_cSi]

Ç`ka qene nata e 30 dhejtorit 1991 ne Prekaz? Asgje me shume se mundimi dhe shpresa e Beogradit per te sendertuar hakmarrjen gjakatare ndaj shqiptareve. Me qindra police me uniforme ose te fshehte, me dhjetra arme automatike, mortaja dhe topa rrethuan bijte e Kosoves martire, me te vetmin qellim per t`i vrare ata, me te vetmin qellim per t`i “trembur� te tjeret per te shuar qysh ne lindje vullkanin epokal te lirise sone. Nxjerrin pushke Mehajt, shenojne mbi aradhen serbe Kodralite ndersa vellezerit Rifat, Hamz dhe Adem, duke dale prej kullave leshojne piskamen: Po a duen me na rrembye te sotmen dhe te ardhmen o heeee! Zerat e tyre te perzjere me krismat e armeve jane perlasur faqe me faqe te maleve te Drenices. Nuk dihet me saktesi a kane gjemuar malet apo vete historia e gureve dhe drureve, ne asht te te cileve, eshte ruajtur vete klithma e lirise. Kur liria klith, me pare se te zgjoj sy dhe shpirtra te fjetur, ajo deperton ne kujtesen e kombit. Ç`prej 31 dhjetorit te vitit 1991, atehere kur makina ushtarake serbe do te largohej e mundur prej Prekazit,ne librat e policise sekrete te Beogradit, do te shkruhej me te medha emri i Adem Jasharit.
Ç`ka qene valle nata e 25 nendorit 1997 per policine e sekrete serbe? Perse ata i jane versulur kesaj radhe ne menyre tinzare te ftohte si vdekja, lagjes Binakaj te Vojnikut? Dhe ndersa keta u afrohen lagjes dhe shtepive te shqiptareve, guret dhe druret, ne memorien e tyre, ne menyre te vetvetishme sjellin ndermend nje prej masakrave te Çeklices, shekuj me pare, masakre “e paster� e ortodokzismit te eger ndaj myslimaneve. Ende sot, ne eposin gojor mjeran te Serbise kendohet e “famshmja� kenge kur Vojvoda Batric i raporton peshkopit Danilo dhe abatit Stefan:“Myslimanet e Çeklices na iken,
Keshtu qe prej tyre vrame pak,Por dogjem vatrat e tyre,Çerdhe dervishesh dhe xhami turke,Beme me to nje pirg te mallekuar.Qe te mbetet si shenje per popullin.�
Ndersa ne kullat e lagjes Binakaj degjohen krismat e para te pushkeve kriminale serbe, ne luginen midis Llaushes dhe Rezalles se Re, burrat e armatosur prijne pas Adem Jasharit. Vetetima dhe stuhi nuk mund te mbrrinin dot me shpejt ne shpatet edhe grykat e Vojnikut. Serish ndizet e ashper beteja dhe per policine e fshete serbe nuk eshte e veshtire te kuptohet se gjemimi i armeve i shperndare tejendane maleve te Drenices eshte Adem Jashari, ai qe perkrahu studentet e Prishtines me 1981, ai qe ngarendete cdo 28 nendor me flamur kuqezi ne gjoks, ai qe perball me eprorin e policise serbe Rajkun gjate demonstratave ne Skenderaj, ai qe e pat kthyer kullen e vet ne simbol te vetedijes nacionale per krejt drenicaret. Natyrisht, ne rrjedhen e ngjarjeve, serbet asesi nuk mund te kishin rene ne befasi. Ata qene perleshur gjate ketyre aneve me Azem Galicen, ata paten humbur qindra ushtare te tyre dhe cetnike ne pranveren e vitit 1945, ne lufte kunder Shaban Polluzhes, tashme do t`u duhej te luftonin kunder burrit te Prekazit Adem Jashari.
Llogarite e serbve ne Vojnik nuk dalin. Ata terhiqen serish ne menyre tinzare per te kryer dy dite me vone nje prej akteve te shemtuar dhe te mynxyrshem, vrasjen e mesuesit te nderuar Halit Geci. Gjendja depresive ne te cilen ndodhej policia e Beogradit, ererat e forta te shovinizmit dhe te serbofobise ne disa mjedise paranojake, favorizonin radikalizimin dhe ekstremizmin serb. Kjo simetri mjerane per shpirtin dhe moralin e nje kombi, duhej te flakej. Por atje ku nuk mberrin dot fjala, atje ku meria etnike urdheron krime ndaj fqinjit, qe vetem fati ta solli aq prane, atehere fjalen e vet e thote gryka e pushkes, e mbajtur sigurisht ne duar trimash. Ne 28 nendor 1997, ndersa varri i mesuesit te nderuar Halit Geci mbulohej me kurora lulesh nga gjithe Kosova martire, ne funeralin e rastit shfaqeshin ushtaret dhe prijesit e pare te Ushtrise Çlirimtare e Kosoves. Nje simbolike e cuditshme lidhte ne kete date, ngritjen e flamurit ne Kruje prej Gjergj Kastriot Skenderbeut, ne Vlore prej Ismail Qemalit dhe pothuajse 85 vjet me pas, ky flamur qendronte bri deshmorit te rene dhe te atyre burrave qe mbartnin mbi supe pergjegjesine e ardhmerise se trojeve etnike kosovare.
Pos simbolika e mesiperme, ne menyre depertuese do te nderej jo vetem ne rrafshe te datave tona kulmore, por edhe ne ditlindje te zakonshme. Adem Jashari pat lindur pikerisht me 28 nendor dhe i jati Shabani e pati mbeshtjelle me flamur kombetar. Profecia e lene disi ne periferi te memories familjare, priste tani, ne fundshekullin e trazuar te realizohej prej nje numri shume te madh njerezish se kulla e Jasharajve. Drenica i kishte cuar syte vetetimthi tek ai burre shtatlarte, me mustake, me zemren e madhe dhe syte qe ndriznin zjarre dashurie. Por kete ndjenje te atdhedashurise se natyrshme, Beogradi ne menyre krejt te qellimshme e konfronton me fjalen terror, duke dashur te mbuloje varganin e krimeve te veta me gjethen biblike te lules. Ende sot pas kaq vitesh, shqiptaret ne Kosove duket se nuk e kane harruar renqethjen qe kane ndjere pas deklarates se Miloshevicit qe : “Ata qe ne Jugosllavi, e mbeshtesin terrorin shqiptar, i japin nje goditje serioze Serbise dhe Jugosllavise. Serbet dhe malazezet, nuk kane mbetur vetem keta te fundit. Çdo vater ne Serbi, eshte gati qe neser te niset per Kosove. Sepse “shovinistet shqiptare� e dijne mire sic e kane pas ditur dhe me pare e duhet ta dijne edhe ne te ardhmen qe nuk do te kene dhe nuk do te pushtojne kurre, qofte edhe nje gisht te vetem toke serbe dhe sidomos as qe do ta kene e as qe do te mund te pushtojne Kosoven dhe Metohine�.
Totalitarizmi nacional-shovinist i urryer serb, cdo dite e me shume, nxirrte ne shesh, etjen tragjike per gjak shqiptaresh. Gjak ne Prishtine e Skenderaj, gjak ne Ferizaj e Peje, te vrare e te varrosur permes hymnit kombetar shqiptar ne Drenice, te masakruar ne vise te tjera ne afersi te Maqedonise shqiptare. Evropa e cila i ruante ende ne memorie krimet e fashizmit po shihte jo pa vemendje se komunizmi ne agoni, ai qe dikur qe predikuar si vellazeri e miqesi e paskajshme, tanime me metodat e dhunen e perdorur ndaj njerezve, ia ka kaloka edhe fashizmit. Ky socializem i dekompozuar u shfaqka plot gjak e kocka ashtu si ne tragjedite e lashta te Sofokliut, por kesaj radhe duke patur per skene, Evropen e mikluar prej teorive perverse te kombit te kulluar serb, predikimet per vrasje, sadizmin dhe terrorin psikologjik te marre si mase ndaj “terroristeve� shqiptare, tek e mbramja, ricikloi edhe nje here (ndonese tani ne kushte me te pafavorshem) shperfilljen e saj ndaj kombit te vjeter te Ballkanit, i cili ndonese u pergjysmua ne shekuj, nuk iu nenshtrua asnje lloj sundimi, perkundrazi ruajti, ngriti dhe lartesoi dinjitetin e vet kombetar. Adem Jashari, padyshim, mund te merret si shembelltyre e kesaj rezistence ne vise te Kosoves. Ai dhe burrat qe e rrethonin ne ato vite, duke i thene “ndal� masakrave rituale ne viset shqiptare, u thoshin “ndal� ne te vertete hakmarrjes se verber te saj, cinizmit antievropian, levizjes tejet te rrezikshme per t`u kapur pas miteve ndjellakeqes dhe jo pas realitetit qe ofrojne zhvillimet.
Ne ditet e para te marsit 1998, soldatska serbe kryen mizori ne fshatrat Qirez dheLikoshan. Popullsia e pambrojtur e ketyre viseve u gjend ne menyre te befte nen shiun e predhave te automatikeve, mortajave dhe topave te kalibrit 75m/m. Por ajo gjendet e pambrojtur edhe ndaj opinionit evropian, i cili nuk ka kohe dhe mundesi te merret me kosovaret. Sa per Beogradin, aty edhe disa opozitare te Miloshevicit, jane te zhytur kembe e koke ne nacionalizmin famekeq te Serbise se Madhe, duke u shndrruar me dashje apo pa dashje ne vegla te kesaj politike mjerane. Policia e fshehte e Beogradit, ndjek levizjet e vullnetareve te Ushtrise Çlirimtare e Kosoves dhe e bindur se Adem Jashari eshte simboli dhe shtylla kryesore e kesaj qendrese shqiptare, ndermerr hapin tjeter. Ajo kerkon te shuaje me zjarr dhe hekur jo vetem qendresen e burrit 42 vjecar por krejt kullat e Jasharajve, duke deshmuar se eshte njeherezi pjelle e krimit dhe nene e tij.

Vazhdon

[GjIlAnAsI_cSi]

5 maj i vitit 1998 do te vinte permes nje agu te mynxyrshem ne vise te Drenices. Topa, mortaja, kallashnikove, nje arsenal i tere metalik ne perballje me kullat e Jasharajve ne perballje me ata burra qe mbartnin mbi supe peshen e Kosoves se roberuar. Elaboratet serbe, te ndjere keq e me keq kundruall shpreses se shqiptareve per pavaresi tashme nisnin falangat e medha kriminale drejt kullave paqesore ne Prekaz me synim se do te mund t`i prisnin udhen lirise qe ishte nisur. Nuk munguan as tanket dhe zhurma e tyre u parandje qysh larg Prekazit. Intuita e cuditshme malesore parapa lumenjte e gjakut qe kerkonin shtreterit e rinj te tyre, neper gryka te Drenices. Burrat e Jasharajve mblidhen saora dhe mendojne qe pleqte dhe femijet te largohen nga kulla. Baca Shaban nuk pranon. Grate gjithashtu. Femijet kane besim tek te paret e tyre. “Na kjofte dit e hajrit “ mund te thote Shaban Jashari dhe tok duart me djemte. Ademi ajo shqipja e rende hypur ne shkemb, rregullon armet dhe jep porosite e rastit. Ka momente ne jeten e njeriut kur ai e sheh me sy vdekjen, por e shperfill ate. Ngase mund te vij kjo shperfillje qe i zbardh faqen burrit, atit, djalit apo nipit? Veshtire te depertoje shkenca deri aty. Por sigurisht deperton ndjenja e thelle, e mrekullueshme, askurre e vjeteruar e dashurise per atdheun, kombin, te paret dhe pasardhesit e tu.
Ne ore te tera ne ato kulla perleshej jeta me vdekjen. Jeten e mbronin pushket e Jasharajve, vdekje e donin shpura e Milloshevicit, e te cmendurit te mbrame te Evropes. Faiku dhe Aliu, Shabani dhe Halili, Isai dhe Beqiri, Sherifi dhe Nazmiu, vune gjokset e tyre perballe soldatskes serbe, duke i rikthyer ne kujtesen e gureve te Drenices, betejat emblematike te luftetareve kosovare ne vite. Adem Jashari, me trimerine dhe guximin prometeik te tij, ishte shpresa dhe zemra e te gjithe luftertareve te tjere. Policet e Beogradit ngarendinin pas blindave dhe botes se hekurt te armatimeve pasi patriotizmi i tyre ekstrem, ishte i pervetesuar nga perrallat e mitologjise serbe, ndersa Adem Jashari dhe familja e tij po i shndrronin kullat e tyre ne Prekaz, ne karakollet e pare te qendreses shqiptare, te asaj qendrese e cila lidhej me mijra fije, me vete agzistencen dhe ardhmerine e kombit tone. 38 deshmore te Jasharajve flasin me mire per kete.
Jane 38 varre prane e prane ne Prekaz. Jane 38 monumente te asaj qe quhet qendrese kombetare. Midis tyre ( duket se ende komandon , jep dashuri e shprese) Adem Jashari, simboli i nderit, burrerise dhe trimerise se Ushtrise Çlirimtare e Kosoves. Guximi me te cilin ky burre priti aradhat e Miloshevicit ne kullat e tij, shfaq nje tjeter dimension te shqiptareve ne kapercyell te shekullit te 20. Flijimi familjar, ky kapercim elegjiak i dhimbjes njerezore i kujtonte Evropes se thika serbe po shkonte ne asht te shqiptareve. Permasa e re e perftuar ne kete rast, te jepte mundesine te zbrisje shume thelle, aty ku ndodhen ende sot, rrenjet e tragjedise midis dy popujve ballkanike. Me humbjen fizike te Adem Jasharit, mendoj se nacionalizmi i ndershem shqiptar, humbi ne shekullin qe lame pas, nje nder figurat e spikatura te identitetit te vet. Ndersa liria dhe pavaresia e Kosoves vlen te shihet kurdohere, si nje rikthim i ketij burri ne krejt jeten tone. Prej vitesh, ne bjeshke, ne oda trimash eshte artikuluar: Lum ai qe rron pas vdekjes! Padyshim si nje i tille, Adem Jashari mbetet jo vetem krenari e bjeshkeve tona por edhe pararendesi i qyteterimit te shqiptareve.Legjendat kujtohen nga te dyja datat pafundesish,gjersa kombi frymon,ato data jane edhe kur zoti u jep jeten,por edhe kur mbyllin jeten,gjeneratat pasardhese ushqehen me veprat e tyre.

[Gjoni]

Historia e Adem Jasharit

Adem Jashari lindi në Prekaz të Drenicës, më 28 nëntor 1955. Këtë vit, Shaban Jasharit, krahas Festës së Flamurit, që e festonte për çdo mot, ju shtua edhe një festë tjetër - Ditëlindja e djalit të cilin e pagëzoi: Adem. Dhe ishte e natyrshme që mbi djepin e t´posalindurit në këtë ditë, Djepi të mbulohej me flamurin e Skënderbeut. Kështu ndodhi atë ditë në familjen Jashari, në Prekazin e Ahmet Delisë. Familjes se xha Shabanit iu shtua edhe një pushkë, në Drenicë jehuan krismat e pushkëve për flamur dhe ushtarin e posalindur të lirisë. Xha Shabanit ju duk se jehona e pushkëve që u zbrazën për lindjen e Adem Jasharit po shpërndahej valë - valë nëpër Drenicë e Kosovë si jehona "Oooo o o prite, prite Azem Galicën o heeejjj", e atij sikur ju duk se po ndëgjonte jehonën: "Prite, prite Adem Jasharin o heeejjj". S´do të ishte çudi që atë ditë, xha Shabani t´i kishte ndëgjuar të dy jehonat, se atë ditë e kaluara po e përcaktonte të ardhmen, ishin bërë një. Atë ditë, Flamuri - Lindja - krisma - jehona ishin determinim i një lavdije të madhe. Adem Jashari erdhi në këtë botë me të vetmin ndryshim nga gjithë moshatarët e tij se ky u lind në ditën e fitorevë më të lavdishme të popullit shqiptar, në Ditën e 28 Nëntorit. Kështu nisi jeta në vazhdimësi në Prekazin e lavdive të përsëritshme. Në festë me krisma e këngë edhe vdekjen e bëjnë me krisma e këngë. Xha Shabani ishte i kujdesshëm me të gjithë fëmijtë, por ndaj Ademit tregonte një kujdes të veçantë, ndoshta pse i kujtohej dita e lindjes, i kujtoheshin krismat e pushkës dhe jehonat e përsëritura të atyre krismave në 28 Nëntorin e vitit 1955.

Xha Shabani pas Luftës së Dytë Botërore, për një kohë pati ushtruar profesionin e mësuesit, por për shkak të veprimtarisë atdhetare ai do të largohet nga procesi mësimor dhe do merrej me bujqësi. Ai pa ndonjë ngurri vendosi të merrej me punimin e tokës dhe edukimin e fëmijëve në frymën e atdhetarizmes. Kështu po rritej Ademi së bashku me vëllezërit më të mëdhenj, Rifatin dhe Hamzën. Ademi kishte një interesim të veçantë për armët, për të bëmat e prekaziotëve gjatë historisë e sidomos i interesonte akti tepër burrëror i Ahmet Delisë dhe ndihma që ai i pati dhënë fqiut, që ishte sulmuar nga bandat serbe. Sopata e Ahmet Delisë, ajo që bandës çetnike i ndau kokat në dysh, ishtë bërë legjendë, legjendë e historisë në mbrojtje të nderit dhe dinjitetit kombëtar. Adem Jashari kishte një interesim të veçantë për Emin Latin, prekaziotin bashkëluftëtar të Azem e Shotë Galicës, të atij brezi trimash, që në gjithë shqiptarinë njiheshin për të burrëri e trimëri. Ndonëse ky brez i trimave me nam të lirisë, Kosovës nuk i sollen çlirimin e bashkimin kombëtar, por brezave ju lan amanet: pushkët trimërore të lirisë. Ky amanet përcillej nga brezi në brez, nga luftëtari ke luftëtari me porosi, që të përcillej si stafetë deri në fitoren mbi armikun e kombit. Prekazi në mënyrën më besnike e përcolli amanetin e luftëtarëve të lirisë, jo vetëm duke e mbajtur syrin në shënjestër, por duke përcjell jehonën e pushkëve të lirisë nga Prekazi në Drenicë e në Kosovë, jehonë që i mbulonte të gjitha tokat e pushtuara të Shqipërisë. A nuk e tregoi këtë edhe Kulla e Shasivar Alisë, në dimrin e ftohtë të vitit 1945? A nuk u përsërit kjo nga pasardhësi i Emin Latit me 13 maj 1981, kur Tahir Meha mbuloi me turp njësinë speciale të policisë beogradase, duke i shkaktuar humbje të mëdha edhe në njerëz edhe në teknikë luftarake agresorit, që kishte aktivizuar për shuarjen e celulave kryengritëse.

Të gjitha këto dhe shumë të tjera që s'u përmendën, lanë gjurmë të thella në edukimin atdhetar të Adem e Hamëz Jasharit dhe çetës së tij trime. Adem dhe Hamez Jashari do të betohen para varrit të Tahir Mehës, se do të vazhdojnë luftën për çlirim deri në fitore. Dhe, ecen guximshëm rrugës së luftëtarëve kombëtarë, duke ngritur si në aspektin organizativ, njashtu edhe duke rritur numerikisht, numrin në rradhët luftëtarëve të lirisë e të pavarësisë, duke ngritur efikasitetin e luftës çlirimtare, me çka ndryshuan rrjedhat e historisë dhe hapen një epokë të re - Epokën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Demonstratat e vitit 1981, ngjarjet e Pranverës së madhe studentore të vitit 1981, të cilat u shëndrruan në Lëvizje të madhe popullore, që me vite mbajten të ndezur flakadanin e lirisë e të çlirimit të kombit, patën ndikim të fortë patriotik në brezin që formuan, organizuan dhe udhëhoqen politikisht dhe ushtarakisht Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës. Adem Jashari dhe çeta e tij ka qenë dhe ka mbetur bërthama themeltare e UÇK-së. Në histori mundet edhe të ndodhin ngjarje të rastsishme, por Adem Jashari, çeta dhe familja e tij nuk janë rastësi e historisë, ata me ndërgjegje e vendosmëri u përgatitën për kthesën vendimtare të historisë sonë më të re. Adem Jashari nuk shkoi rastësisht në Shqipëri për të përsosur artin e luftës, të cilin e përvetësonte me shpejtësi të rrufeshme, dallohej nga i gjithë brezi i tij. Në përgatitjet ushtarake tregoi aftësi dhe cilësi të larta në përvetësimin e artit të përdorimit të armeve të ndryshme për luftën çlirimtare. Adem Jashari, ndryshimet që po bëheshin në vitet 90, i shihte me optimizëm, prandaj me vendosmëri e sinçeritet të lartë nisi angazhimin e tij në sferën ushtarake, për organizimin e luftës çlirimtare. Adem Jashari dhe çeta e tij nuk ishin nisur në rrugën e luftës për liri, për hirë të këtij apo atij lideri, pse ky apo ai i paskan sytë e zinj. Ata ishin nisur për çlirimin e Kosovës pa bërë llogari meskine, karieriste apo grabitëse. Ata e donin Kosovën e lirë e të pavarur. Ata ishin të liruar nga ideologjizmat, veç shqiptarizmës. Adem Jashari dhe çeta e tij ndryshimet politike që ndodhen në vitet 90 i priti me optimizëm, besoj shumë, por nuk do të kalojë shumë kohë dhe do të zhgënjehen se kasta e "re" e politikajve po bëhej pengesë e rrjedhave të reja të historisë, po ngulfaste shpirtin luftarak të shqiptarëve liridashës. Kur në fund të vitit 1991, në Kosovë po bëheshin arrestime të të gjithë atyre që ishin përgatitur në Shqipëri, Adem Jashari do të njoftojë çetën e tij dhe të kërkojë nga ata, që të ishin vigjilent se çdo natë armiku mund t´iu trokaste në porta. Ai do t´iu thotë shokëve: "Armët nuk i kemi marrë që t´ia dorëzojmë armikut, por që ta luftojmë deri në fishekun e fundit". Më fjalën e komandantit u pajtuan të gjithë. Dhe, nuk vonoi dita kur armiku do të trokas në portën e Jasharëve. Ishte mëngjesi i hershëm i 30 dhjetorit 1991, ku armiku me një makineri të tërë policore kishte rrethuar Jasharajt dhe kërkuan dorëzimin e Adem Jasharit dhe Jasharëve tjerë. Adem Jashari me vëllezër e shokë apelit të armikut për dorëzim ju përgjigjen me breshëri armësh nga shumë drejtime. Ishte e çartë, çeta e Prekazit kishte vendosur epokën e luftës çlirimtare, ata mes jetës se burgut e të poshtërimit kishin zgjedhur jetën e lavdisë e të lirisë, me të gjitha pasojat që mund t´i kishte. Vetëm të guximshmit nëpër kohë të ndryshme i kanë ndërruar rrjedhat e historisë, kështu ndodhi edhe me Adem Jasharin dhe çetën e tij. Kështu nisin aksionet luftarake mbi policinë e armikut, fillimisht në Drenicë, e për t'u përhapur më vonë ne Llap e Dukagjin, në Drini e kudo në Kosovë. UÇK po bëhëj shpresë për popullin dhe tmerr për armikun, armikut po i rrëshqiste dheu nën këmbë, pasigurinë e shihte të çdo kaçube. Adem Jashari ishte kudo. Ai po bëhej legjendë. Ai ishte kudo ku sulmohej armiku, ai ishte në çdo cep të Kosovës. Vetëm frikacaket nuk mund t´i besonin trimërive e të bëmave të Adem Jasharit, ata nuk dëshironin ndeshjen me armikun dhe sa herë që çeta e tij sulmonte e vriste policinë kriminale të armikut do të thonin: "Këta janë dorë e zgjatur e armikut, janë të Sheshelit apo të Arkanit etj.", - dhe kjo nuk ishte diçka e re, dikush duhej të mbulonte kolaborimin me Beogradin, por paraprakisht duhej akuzohej tjetri. Adem Jashari kishte shumë mundësi, ai kishte zgjedhur me ndërgjegje mundësinë e luftës së armatosur për liri e pavarësi, anipse ai i dinte mundësitë e veprimit luftarak të UÇK-së. Pas luftës se 26 nëntorit 1997, në Llaushë të Re, ku mori pjesë Ademi me çetën e tij, nga e cila armiku u tërhoq me bisht nën këmbë, armiku do të bëjë plane për zhdukjen e Adem Jasharit. Kjo do të ndodhë me 22 janar 1997. Një bandë kriminele kishte sulmuar familjen Jashari, me qëllim që të zhdukej kjo çerdhe e rrezikshme e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Por, falë gjakftohësisë e guximit të familjes dhe ndihmes që erdhi nga çeta, armiku u tërhoq pa arritur qëllimin. Ato ditë e tërë Kosova sikur ishte në Lagjen e Jasharëve. Nuk ishte e vështirë ta kuptoje mesazhin që kishte lënë armiku. Armiku ishte tërhequr i bindur se nuk kishte gjetur mënyren e eliminimit të Adem Jasharit dhe familjes Jashari. Armiku dëshironte qoftë edhe largimin e Jasharajve nga trojet e tyre, por Jasharajt nuk i lëshonin trojet stërgjyshore. Ata as të vdekur nuk donin të shkuleshin nga vendi i tyre, për çka kishin nisur luftën. Adem Jashari dhe gjithë Jasharajt nuk e donin ikjen e poshtërimin, ata e dëshironin qëndresën, e donin lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Armiku pas disfatës së 22 janarit kishte filluar përgatitjet për një sulm të përmasave të mëdha policore dhe ushtarake, dhe ky sulm do të fillojë në mëngjesit e hershëm të 5 prillit 1998, pak ditë pasi policia armike kishte pasur një disfatë të Lisat Binak, në Likoshan. Këtë herë forca të mëdha ushtarake dhe policore e kishin rrethuar Prekazin, me orientim kryesor Lagjen e Jasharëve. Lufta për eliminimin e Jasharëve ishte e rreptë. Armiku Prekazin e kishte vendosur në rreth të hekurtë dhe sulmonte nga shumë anë. UÇK-ja aso kohe i kishte mundësitë e kufizuara të sulmit e të depërtimit. Adem Jashari dhe çeta e tij sulmit armik ju përgjigjen me sulm. Lufta që zhvilloi Adem Jashari me shokë që e madhe. Sulmi i armikut vinte nga larg. Pas një rezistence të gjatë dhe herioke, armiku arriti të djegë e shkatërrojë Lagjen e Jasharëve, por jo kurrë vendosmërinë për të vazhduar luftën për liri e pavarësi. Adem Jashari deri në vdekje luftoi e këndoi, jo vdekja e Adem Jasharit nuk është vdekje është përjetësi. Lufta për Prekazin që e ashpër. Qëndresa ishte e madhe. Ushtria Çlirimtare e Kosovës humbi prijetarin e saj. Kosova fitoi komandantin legjendar. Me aktin e rënies se Jasharëve, Kosova mundi frikën dhe për lirinë e pavarësinë u hapen shtigje të reja. Adem Jashari - legjendë, solli kualitet të ri në filozofinë dhe mendësinë e shqiptarëve për jetën, atdheun, lirinë për nderin dhe dinjitetin e kombit. Rënia heroike e Adem Jasharit i dha shtytjen më të fuqishme mobilizimit, strukturimit dhe profesionalizimit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Ushtria Çlirimtare e Kosovës fitoi hapësira të reja veprimi. Komandanti Legjendar i UÇK-së me jetën, veprën dhe lavdinë e tij i dha kualitete dhe përmasa të reja 28 Nëntorit - Festës sonë Kombëtare