Promovimi i Romanit "Vdekja e valëve" e autorit Anton Gjuravçaj

[Gjon Gj.]

Promovimi i Romanit "Vdekja e valëve" e autorit Anton Gjuravçaj
postuar: 24.07.2008



Më 24,07.2008 u bë promovimi i Romanit “Vdekja e valëve e autorit Anton Gjuravçaj në këtë promovim folen Linçenc Marku, Fatmir Toci, Anton Gojçaj si dhe autori i librit Anton Gjuravçaj , po ashtu moren pjes edhe grupi letrar jehona si dhe djalosghi nga Trieshi Kol Lucaj.

Parafjalë

Letrave bashkëkohore shqipe iu shtohet edhe një zë tjetër i ri dhe i rëndësishëm në interpretimin e njeriut, në dimensionin e tij të brendshëm dhe në raport me mjedisin, përmes autorit të prozës Vdekja e valëve, Anton Gjuravçaj, i cili me një rrëfim intensiv, shprehës dhe të ngarkuar me një atmosferë të thellë të botës mbarëshqiptare tregon shtrembërimet që pëson natzra njerëzore përmes shtypjes së pakuptimtë të njeriut nga të tjerët dhe vetëbarrierzimi që po ai i bën vetës.
Autori luan mjeshtërisht me brumin që i ka dhënë tradita shqiptare, e përdor atë në funksion të realizimit artistik, i cili bëhet domethënës në dhënien e individit, në një mungesë saktësie kohore dhe vendore, pikërisht siç ndodh shpesh në gojëdhëna.

Dhunuesi dhe i dhunuari jetojnë brenda një pseudoetike diktatoriale, e cila ushtron frikën si mjet sundimi, përbën ndoshta thelbin e kësaj vepre.Jemi përballë një ndryshimi të madh, nga shoqëria e mbyllur mbytëse drejt asaj të hapur e të lirë për të gjithë.

Pikërisht liria përjetohet si një ankth i fortë nga ata që me vetëdije i kishin shërbyer prodhimit të frikës, ndoshta duke menduar se i shërbenin një ideali, i cili po shndërrohej në sytë e tyre si jo i tillë.
Absurditeti i të jetuarit me kodet dhe rregullat e një bote të vjetër dhe të paaftë për të interpretuar botën e re, e cila tashmë ka hyrë në një rrugë pa kthim, nga njerëz anormalë të portretizuar nga autori si shtrembërime të skajshme të natyrës njerzore, i jep prozës një ndjenjë ironie tragjike rrëqethëse, kur përmes saj përsonazhi si Osmani shtrihen pafundësisht në kohë nga kujtesa e hidhur kolektive.

Madje rrëfimi shkakton një dhimbje të pafundme e një keqardhje të fortë për tjetërsimin e njeriut të kushtëzuar nga pushtimi i gjatë dhe më pas nga sundimi i egër i ideologjisë së kuqe dogmtike, që është e njësojtë me pushtimin, saqë njerzit nuk identifikojnë ndryshimin mes Osman pashës, sundimtar pushtues përbindësh, dhe Osmanit, në kryepolic çnjerëzorë i pashpirt,sepse njeriu i zakonshëm, raportet e të cilit ishin thjesht raporte pothuajse epike me botën që e rrethon , nuk sheh asnjë dallim,duke e quajtur këtë qënie karikaturë përverse të natyrës njerëzore, me të njëjtin emër të pashait pushtues.Dhimbja shtohet më ttepër kur mendon se është sistemi, në të cilin njerëzit vepojnë, shakkau i këtij njeriu karikaturë dhe se cenimi në tjellësi i natyrës njerëzore kthen pothuajse në pamundësi rifitimin e një njeriu normal.

Aftësia shquese e autorit për të perceptuar dallime të qënësishme në shtrembërimin e natyrës njerëzore si shkak i mungesës së thellë të lirisë nga sundimi i padrejtë i sistemeve qeverisës, e bën këtë prozë mjaft të veçantë në dëshmimin e një të vërtete atrtistike, që do të ruajë në rreshtat e saj të vërtetën historike.

Vinçens marku
Lektor i Letërsisë së huaj
në Departamentin e letërsisë në Universitet “Luigj Gurakuqi”, Shkodër, më 09.12.2007