![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
|||||||
| Chat | Regjistrohuni | Ndihmė | Lista e Anėtarėve | Kalendari | Albumi | Kėrko | Postime te reja | Shėnoji Forumet si tė Lexuar |
![]() |
|
|
Veglat e Temės | Shfaq Modėt |
|
|
#1 |
|
Anėtar Fillestar/e
Anėtarėsuar: Sep 2008
Postime: 87
Rrespekti: 37
![]() |
Komplotet e gjarprit katil tė shoqėrisė civile dhe gjarprit tė UĒK-sė kundėr Kosovės Instituti pėr Hulumtime dhe Analiza tė Politikave Ekonomike (INEPRA) Punim Hulumtues pėr Diskutimin e Politikave Nr. ESP032/11, Prishtinė, prill 2011. Isa Mulaj Pėrmbledhje Gjarpri! Ėshtė ky njė paralajmėrim i befasishėm qė u ua ngjallė frikėn nė palcė kur shėtisni nėpėr pyje, punoni nė fusha dhe ndėrtimtari, ose nė vende tjera ku mund ti hasni gjarpėrinjtė. Asnjė befasi nuk ua rrėqeth trupin, mendjen dhe nxitė reflekse tė shpejta tė frikės, se momenti kur e keni dorėn ose jeni afėr gjarprit qė nuk e keni vėrejtur. Arsyeja kryesore ėshtė se kafshimi eventual i gjarprit helmues mund tu kushtoj me jetė. Pas 2 sekondave u hiqet ajo frikė e tmerrshme, dhe gjarprit mund tia shtypni kokėn. Gjatė historisė, gjarprit i janė dhėnė karaktere tė shumta mitologjike nga shumė popuj qė nga kohėrat e lashta e deri mė sot. Gjatė luftės nė Kosovė 1998-99, njėri prej komandantėve tė UĒK-sė (Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės), Hashim Thaēi, e mbante nofkėn gjarpri. Nuk ka pasur aq shumė mistere tė kėtij gjarpri pėr Kosovėn gjatė luftės sa dolėn kundėr saj nė kohė paqeje deri nė ditėt e sotme dhe nė tė ardhmen. Duke e ditur pakėnaqėsinė e pėrgjithshme nė Kosovė dhe planet e gjarprit, e ashtuquajtura shoqėri civile, njė grup parapolitik mė nė krye Luan Shllakun qė paraqitet si gjarpėr mė i mistershėm se Hashim Thaēi, doli me njė plan pėr rrėzimin e Qeverisė. Qėllimi i kėtij punimi hulumtues ėshtė tė bėjė njė vėshtrim kritik rreth komploteve tė dy llojeve tė gjarpėrinjve atij tė shoqėrisė civile ose Luan Shllakut kundėr gjarprit tė ish-UĒK-sė ose Hashim Thaēit, dhe komplotin e tė dyve veē e veē kundėr Kosovės. Fillimisht, ka qenė e nevojshme tė ofrohen disa tė dhėna rreth gjarprit si zvarranik nga disa kėndvėshtrime si bazė teorike, e pastaj tė kalojmė nė komplotet e njerėzve gjarpėr. 1. Karakteri historik, mitologjik dhe simbolik i gjarprit Gjarpri ėshtė njėri prej gjallesave mė tė vjetra nė tokė dhe njė simbol shumė i pėrhapur tek kulturat e ndryshme. Nė Egjiptin e Lashtė dhe Lindjen e Mesme, gjarprit nė njėrėn anė i bėheshin lutje si njėrit prej zotėve, kurse nė anėn tjetėr shfrytėzohej pėr qėllime tinėzare, vrasje, komplote dhe rituale tė kėqija. Nė Indi, gjarpėrinjve u bėhen lutje sikur Zotit edhe nė ditėt e sotme, dhe shihet si simbol i plleshmėrisė. Shpesh herė nė ėndėrr shohim gjarprin. Nė interpretimin bashkėkohor, gjarpri nė ėndėrr simbolizon joshjen seksuale tė rrezikshme dhe tė ndaluar. Nėse e keni parė ėndėrr nė shtrat, atėherė ėshtė shenjė e agresionit seksual. Nė njė kuptim tjetėr, gjarpri simbolizon personin afėr jush i cili ėshtė i pashpirt, i pamėshirshėm, dhe tė cilit nuk mund ti besohet. Gjatė historisė, popujt dhe kulturat e ndryshme kanė pėrdorur, vizatuar dhe skalitur gjarprin nė shumė objekte dhe punė. Gjarpri ėshtė njė nga 12 shenjat e horoskopit kinez qė pėrfshinė tė lindurit ndėrmjet datave 5 maj dhe 5 qershor sipas kalendarit perėndimor. Mistifikimi i mėtutjeshėm i gjarprit ėshtė bėrė nė formė tė dragoit, gjarpėr i pėrmasave tė mėdha dhe qė fluturon, edhe ky njė shenjė e horoskopit kinez pėr ata qė kanė lindur ndėrmjet datave 5 prill dhe 4 maj. Nė kėtė shenjė ka lindur edhe Hashim Thaēi, ndonėse dragoi i ėshtė dukur si gjarpėr me pėrmasa mė tė mėdha, prandaj vendosi tė quaj veten gjarpėr. Nė Indi dhe disa vende tjera, zbavitja e gjarprit me dajre (snake charming) pėrgjatė rrugėve ėshtė njė shfaqje e pėrditshme. Aktori bart me vete gjarprin, zakonisht tė llojit kobra (naja naja), nė njė krojshe ose ēantė, ulet diku kėmbėkryq, nxjerrė gjarprin dhe e vė pėrballė tij, dhe filloj ta zbavitė me njė lloj fyelli ose instrumenti tė ngjashėm. Kobra qėndron nė bisht dhe pjesėn e prapme tė shtrirė, ndėrsa gjysmėn e trupit dhe kokėn e mban pėrpjetė nė drejtim tė fyellit. Gjarpinjtė nuk kanė veshė tė jashtėm, por kanė tė brendshėm dhe shqisat e tė dėgjuarit nuk i kanė tė zhvilluara. Ata reagojnė ndaj lėvizjeve tė fyellit, e jo tė zėrit tė tij. Nga kjo karakteristikė fizike gjarpri duket si i padėgjueshėm. Shqisat e tė pamurit tek gjarpėrinjtė ndryshojnė shumė nga ata qė janė nė gjendje ta dallojnė vetėm terrin dhe dritėn, deri tek ata me shikim mė tė mprehtė, por nė pėrgjithėsi nuk kanė shikim adekuat pėr ti pėrcjellė lėvizjet. Ata mė tepėr shfrytėzojnė erėn nė gjurmimin dhe ndjekjen e gjahut. Kanė nofulla shumė elastike dhe janė nė gjendje tė kapėrdijnė viktimėn ose ushqimin disa herė mė tė madhe se koka e tyre. Varėsisht prej llojeve, disa shumohen me anė tė vezėve, e disa tjerė pjellin kėlyshė. Gjarpri ėshtė njėri prej simboleve mė tė vjetra. Pėr tė tregohen ngjarje nga mė tė ndryshmet (mė gjerėsisht pėr kėtė nė nėntitujt vijues). Shumica e atyre simboleve, qė pėrdoren edhe sot, ndoshta janė pėr shkak tė karakteristikave biologjike tė gjarprit. Gjarpri pėrshkruhej si roje e tempujve dhe shtėpisė nga gjitarėt siē janė minjtė. Sipas njė rasti mitologjik qė pėrmendet shumė, miu kishte brejtur anijen e njė profeti tė mbushur me ushtarė. Nga vrima e miut anija po mbushej me uji dhe rrezikonte fundosjen. Gjarpri fut trupin e tij nė vrimė dhe pengon fundosjen e anijes. Kėtu gjarpri na paraqitet nė simbolin e shpėtimtarit tė jetės sė njerėzve. Nė mjekėsi, sidomos nė mbishkrimet nėpėr barnatore, shenja e mė e pėrhapur qė simbolizon jetėn dhe shėrimin, pėrmban tė vizatuar njė gjarpėr tė mbėshtjellė rreth njė hinke, me bisht tė lėshuar teposhtė dhe kokė pėrpjetė pak tė kthyer kah gryka e hinkės. Shumė njerėz ende vizatojnė tatuazhe nė formė gjarpri nė trupin e tyre. Mirėpo, nė kohėt bashkėkohore gjarpri mė tepėr pėrdoret si simbol i frikės, rrezikut dhe propagandės, sikur nė fotografinė 1 mė poshtė. Fotografia 1: Gjarpri fluturues, emblema e brigadės sė paratrupave tė Izraelit Emėrtime pėr dhe me simbolikė tė gjarprit si rrezik dhe propagandė pėrdoren edhe nė shumė lėmi tjera. Kėshtu pėr shembull, njė lloj helikopteri sulmues amerikan i prodhuar qė nga viti 1967 quhet Bell AH-1 Cobra. Aftėsia e lartė manovruese e aeroplanit luftarak duke fluturuar nė formė vertikale pėrpara ose vertikalisht (bisht teposhtė dhe kabinė pėrpjetė) njihet si Kobra e Pugaēevit. E ka marrė kėtė emėr nė bazė tė pilotit testues tė kompanisė Suhoi OKB, Viktor Pugaēev, kur ai po bėnte njė manovėr nė formė tė pozitės nė tė cilėn ngritet kobra, nė vitin 1989 nė panairin ajror tė Paris Le Bourget, me aeroplanin luftarak Suhoi Su-27. Operacioni luftarak i forcave speciale amerikane nė Somali prej korrikut deri nė fillim tė tetorit 1993 pėr kapjen e komandantit tė milicisė somaleze, Muhamed Fara Aidid, u quajt Gothic Serpent (Gjarpri Gotik), ndėrsa ai nė fillim tė marsit 2002 nė tė cilin forcat speciale tė SHBA-ve dhe shumė pjesėtarė tjerė nga NATO dhe jashtė saj, bėnė pėrpjekje pėr shkatėrrimin e forcave tė Al-Kaidės dhe Talibanėve nė Afganistan, u quajt Operacioni Anakonda (njė lloj gjarpri shumė i madh). Anakonda ėshtė edhe njė film qė e karakterizon gjarprin nė fjalė. Disa popuj, si pėr shembull kinezėt, gjarprin e pėrdorin edhe si ushqim normal ose mish pėr ta ngrėnė. Rekrutėt nė njėsitė speciale Delta tė ushtrisė amerikane stėrviten se si ti zėnė, mbysin, dhe hanė gjarpėrinjtė gjatė fazės sė tyre pėr mbijetesė ose nė mungesė tė ushqimit alternativ. Kjo veprimtari e stėrvitjes u ka dhėnė atyre pseudonimin gjarpėr ngrėnėsit. Ka edhe shumė e shumė dėshmi dhe tregime pėr gjarprin qė i dinė lexuesit, qoftė nė formė mitologjike dhe reale prej kohėrave mė tė lashta e gjer mė sot, por nuk do tė zgjerohemi nė diskutimin e tyre. Nė nėntitullin vijues do tė trajtojmė gjarprin nga kėndvėshtrimi i religjioneve monoteiste, kurse nė titullin 2 do tė sjellim tregime dhe dėshmi nga realiteti pėr gjarprin tek shqiptarėt. 1.1. Gjarpri nga kėndvėshtrimi i religjioneve monoteiste Kulturat pagane kishin krijuar zotėra nga mė tė llojllojshėm. Shumicėn e kėtyre zotėrave i kishin ndarė nė sektorė sikurse sot ministrat e qeverive, dhe ata tė quajturit Zot, nuk pėrfaqėsonin edhe kombet tjera pos atyre prej nga vinin, dhe eventualisht ata tė cilėt i pushtonin. Pėr shembull, Zoti ose Perėndia e luftės nė Greqinė Antike quhej Ares, por kombet tjera kishin Zotat e vet pėr tė njėjtin sektor me emra dhe persona tjerė; Mars te romakėt, Agurzili te berberėt, Al-kaumi te arabėt, Anhuri te egjiptasit, Ēaj Ju te kinezėt, Mangala te indianėt, Haēimani te japonezėt, e kėshtu me radhė. Nė sektorėt tjerė kishte Zota tė tjerė. Tek romakėt, Flora ishte Perėndesha e luleve dhe botės bimore; Fauna e botės shtazore. Pėrpos shumėllojshmėrisė sė Zotave nga tė dyja gjinitė e njerėzve, sektorėve dhe shumė popuj, krijoheshin edhe Zota nė formė tė statujave dhe atyre u drejtoheshin lutjet. Lutjet ndaj gjarprit si krijesė kulti dhe Zot qė u pėrmenden nė mesin e disa kulturave tė vjetra, i ka eliminuar dukshėm ndikimi i fuqishėm i religjioneve monoteiste. Ėshtė interesante se si Bibla (Dhiata e Vjetėr ose shkrimet e shenjta hebraike) pėrshkruan gjarprin dhe tė bėmat e tij qė nė librin e parė tė saj (Zanafilla), dhe hiq mė larg se te kapitulli i 3-tė. Nga gjashtė vargjet e para tė kėtij kapitulli, lexojmė: 1: Por gjarpri ishte mė dinaku ndėr tė gjitha bishat e fushave qė Perėndia kishte krijuar, dhe i tha gruas: "A ka thėnė me tė vėrtetė Perėndia: "Mos hani nga tė gjitha pemėt e kopshtit?". 2: Dhe gruaja iu pėrgjigj gjarprit: "Nga fruti i pemėve tė kopshtit mund tė hamė; 3: por nga fruti i pemės qė ėshtė nė mes tė kopshtit Perėndia ka thėnė: "Mos hani dhe mos e prekni, ndryshe do tė vdisni". 4: Atėherė gjarpri i tha gruas: "Ju s'keni pėr tė vdekur aspak; 5: por Perėndia e di qė ditėn qė do t'i hani, sytė tuaj do tė hapen dhe do tė jeni nė gjendje si Perėndia tė njihni tė mirėn dhe tė keqen". 6: Dhe gruaja pa qė pema ishte e mirė pėr t'u ngrėnė, qė ishte e kėndshme pėr sytė dhe qė pema ishte i dėshirueshme pėr ta bėrė tė zgjuar dikė;dhe ajo mori nga fruti i saj, e hėngri dhe i dha edhe burrit tė saj qė ishte me tė, dhe hėngri edhe ai. Sipas Biblės, gjarpri shihet si dreqi i cili mashtron Evėn pėr tė ngrėnė Frytin e Ndaluar tė Perėndisė nga Pema e Menēurisė nė Kopshtin e Edenit. Eva i dha tė hajė edhe burrit tė saj, Adamit. Mė vonė nė kėtė punim, do tu sjellim disa ngjarje nga jeta bashkėkohore se si flet gjarpri. Shkelja e premtimit nga Adami dhe Eva pėr tė mos e prekur Pemėn e Menēurisė kishte nxitur ndėshkimin nga Perėndia dhe pėrcaktimin e raporteve tė jetės nė tokė ashtu siē e kemi edhe nė ditėt e sotme. Bibla (Zanafilla tek kapitulli 3) e tregon shumė qartė kėtė: 12: Njeriu [Adami] u pėrgjigj: "Gruaja [Eva] qė ti mė vure pranė mė dha nga pema dhe unė e hėngra". 13: Dhe Perėndia i tha gruas: "Pse e bėre kėtė?". Gruaja u pėrgjigj: "Gjarpri mė mashtroi dhe unė hėngra prej saj". 14: Atėherė Perėndia i tha gjarprit: "Me qenė se bėre kėtė gjė, qofsh i mallkuar ndėr gjithė kafshėt dhe tėrė bishat e fushave! Ti do tė ecėsh mbi barkun tėnd dhe do tė hash pluhur gjithė ditėt e jetės sate. 15: Dhe unė do tė shtie armiqėsi midis teje dhe gruas, midis farės sate dhe farės sė saj; fara e saj do tė shtypė kokėn tėnde, dhe ti do tė plagosėsh thembrėn e farės sė saj". 16: Gruas i tha: "Unė do tė shumėzoj nė masė tė madhe vuajtjet e tua tė shtatzėnisė; me vuajtje do tė lindėsh fėmijė; dėshirat e tua do tė drejtohen ndaj burrit tėnd dhe ai do tė sundojė mbi ty". 17: Pastaj i tha Adamit: "Meqenėse dėgjove zėrin e gruas sate dhe hėngre nga pema pėr tė cilėn tė kisha urdhėruar duke thėnė: "Mos ha prej saj", toka do tė jetė e mallkuar pėr shkakun tėnd. Me dhembje do tė hash frytet e saj gjithė ditėt e jetės sate. 18: Ajo do tė prodhojė gjemba dhe bimė gjembore, dhe ti do tė hash barin e fushave. 19: Do tė hash bukėn me djersėn e ballit, deri sa tė rikthehesh nė dhé, sepse nga ai ke dalė. Sepse ti je pluhur dhe nė pluhur do tė rikthehesh". Kjo ėshtė ajo qė e hasim edhe sot nė jetėn e gjarprit, burrit, dhe gruas. Gjarpri ėshtė njė zvarranik i trishtueshėm qė ecė me barkun pėrtoke, gruaja ndjen dhembje tė madhe gjatė lindjes sė fėmijės dhe nė pėrgjithėsi sundohet nga burri, ndėrsa burri duhet tė punojė shumė derisa sa tė vdesė dhe tė kthehet nė tokė ose tė bėhet dhé. Zanafilla, kapitulli 3: 20: Dhe burri i vuri gruas sė tij emrin Evė [sikur nė shqip kur i thoni dikujt: Ev, ev, ev ēka mbane!], sepse ajo qe nėna e tėrė tė gjallėve. 21: Pastaj Zoti Perėndi i bėri Adamit dhe gruas sė tij tunika prej lėkure dhe i veshi. 22: Dhe Zoti Perėndi tha: "Ja, njeriu u bė si njė prej nesh, sepse njeh tė mirėn dhe tė keqen. Dhe tani nuk duhet t'i lejohet tė shtrijė dorėn e tij pėr tė marrė edhe nga pema e jetės kėshtu qė, duke ngrėnė nga ajo, tė jetojė pėr gjithnjė". 23: Prandaj Zoti Perėndi e dėboi njeriun nga kopshti i Edenit, me qėllim, qė tė punonte tokėn nga e cila kishte dalė. Version pak a shumė tė ngjashėm pėr komplotin e gjarprit kundėr jetės sė pėrhershme tė njerėzve e pėrmban edhe Kurani. Te kapitulli 2 i Kuranit (El-Bekare), lexojmė kėto vargje: 35. Ne thamė: O Adem, jeto ti dhe gruaja jote nė Xhenet dhe aty hani sa tė doni e kur tė doni, por mos iu afroni kėsaj peme, se ndryshe do tė bėheni tė padrejtė. 36. Shejtani i shtyu tė gabojnė e i nxori nga lumturia ku ishin. Zbritni - u thamė Ne - do tė jeni armiq tė njėri-tjetrit. Nė Tokė do tė qėndroni, do tė keni furnizim e do tė jetoni deri nė njė kohė tė caktuar. Pėrsėritet nė formė mė tė zgjeruar edhe te kapitulli 20 (Tį-Hį) i Kuranit, nė kėto vargje: 117. Pastaj thamė: O Adem, me tė vėrtetė qė ky ėshtė armiku yt dhe i gruas sate, prandaj mos e lini tju nxjerrė kurrsesi nga Xheneti, se pastaj do tė vuani nė mjerim! 118. Kėtu nuk do tė mbetesh kurrė as i uritur e as i zhveshur, 119. dhe nuk do tė kesh as etje, as vapė. 120. Por djalli e cyti: O Adem, a do tė tė tregoj pemėn e pėrjetėsisė dhe tė njė mbretėrimi qė nuk zhduket? 121. Kėshtu, ata tė dy, (Ademi dhe Hava), hėngrėn nga ajo pemė e u ndėrgjegjėsuan pėr lakuriqėsinė e tyre, prandaj nisėn tė mbulohen me gjethet e Xhenetit. Ademi nuk e zbatoi urdhrin e Zotit tė vet, kėshtu qė devijoi (nga rruga e drejtė). 122. Pastaj, Zoti i tij e zgjodhi atė, ia pranoi pendimin, e udhėzoi 123. dhe tha: Zbritni prej Xhenetit qė tė dy (Ademi dhe djalli)! Do tė jeni armiq tė njėri-tjetrit. Kur tju vijė udhėzim nga ana Ime, kush do ta pasojė udhėzimin Tim, as nuk do tė humbė, as nuk do tė bjerė nė mjerim. Edhe kėtu sikur nė Bibėl, djalli (Shejtani nė arabisht) ėshtė gjarpri qė i mashtron Ademin dhe Havėn tė bėjnė gjėra tė ndaluara ose hanė pasurinė qė nuk e kanė krijuar vetė. Mė tutje, nė kapitullin 4 (En-Nisa) pėrshkruhet autoriteti i burrit ndaj gruas sikur te Zanafilla 3:16 e Biblės: 34. Meshkujt kanė autoritet mbi gratė, meqė Allahu u ka dhėnė disa cilėsi mbi ato dhe, meqė ata shpenzojnė pėr mbajtjen e tyre. Gra tė mira janė ato tė dėgjueshmet, qė ruajnė fshehtėsitė qė ka urdhėruar Allahu. Sa i pėrket grave qė ju i druheni mosbindjes dhe sjelljes sė keqe nga ana e tyre, kėshillojini, (e, nėse kjo sbėn dobi) mos i pranoni nė shtrat dhe (nė fund) i rrihni ato (lehtas). Por, nėse ato ju binden, atėherė mos i ndėshkoni mė. Allahu, me tė vėrtetė, ėshtė i Lartėsuar dhe i Madhėruar! Marrė nė pėrgjithėsi, gjarpri nė religjionet monoteiste, pėrpos nė shkrime, edhe nė jetėn e pėrditshme cilėsohet si gjallesė e pabesė. Nga biseda qė kam pasur me disa klerikė, kam hasur edhe nė aso thėnie se gjarpri pėrmban disa veēori tė ferrit ose xhehenemit. Kėtė ma arsyetonin kėshtu: Po qė se sheh ndonjė egėrsirė papritmas, ta zėmė ariun, ujkun, tigrin, frika nga kėto fillon me ritėm tė ngadaltė dhe vjen duke u shtuar varėsisht prej pozicionit nė tė cilin gjendeni dhe rrezikun qė e paramendoni, por nėse shkon pėr ta ujitur njė lule nė saksi dhe aty befas gjendet njė gjarpėr, brenda njė sekondi do tu dridhet i tėrė trupi. Mirėpo, gjarpri si zvarranik i mallkuar pėr keqbėrje, mund tė pėrdoret si dreq kundėr keqbėrėsve tjerė siē e tregon nėntitulli nė vijim. 1.1.2. Komploti me gjarpėrinj i dy profetėve izraelitė kundėr skllavėrimit nga Faraoni tė izraelitėve Sipas Biblės dhe Kuranit Egjipti i lashtė ishte fuqia mė e madhe e botės e asaj kohe dhe vendi mė i zhvilluar nė rendin shoqėror skllavopronar. Mbreti ose sundimtari i Egjiptit quhej Faraon (disa arkeolog shqiptarė spekulojnė se ky emėr ka etimologji shqipe Fara(e)jon). I tėrė populli izraelit ishte skllav i Egjiptit dhe regjimit tė Faraonit. Misionin e nxjerrjes sė popullit nga skllavėria kolektive e realizon me ndihmėn e Perėndisė, Moisiu, (Musa nė Kuran, Moses nė anglisht, Moshe tek hebrenjtė e sotėm), dhe gjatė punės sė tij, gjarpri paraqitet si personazh i shpeshtė. Si Bibla nė kapitullin 3 (Dalja 1-6), ashtu edhe Kurani nė kapitullin 27 (En-Neml 7-12) dhe kapitullin 28 (El-Kasas 29-35) tregon se si Moisiut (Musės) i ėshtė shfaqur njė engjėll nga Perėndia nė formė tė flakės pėr ti dhėnė udhėzime ta nxjerr popullin e tij nga skllavėria e Egjiptit. Moisiu fillimisht refuzon detyrėn duke u ankuar se ėshtė i ngathėt prej goje dhe i pa menēur pėr ta realizuar njė mision tė tillė (nxjerrjen e izraelitėve nga skllavėria). Perėndia i sjell prova tė qarta: Hidhe shkopin nė tokė dhe do tė shndėrrohet nė gjarpėr, kape prej bishti dhe gjarpri kthehet pėrsėri nė shkop; fut dorėn nė gji dhe ajo do tė dalė e lebrosur, fute pėrsėri dhe ajo shėrohet. U bind Moisiu (Musa) por kėrkonte ta shoqėroj edhe dikush nė mision. Mori vėllaun e tij Aaronin (sipas Biblės) ose Harunin (sipas Kuranit). Tė shohim rolin e gjarprit. Bibla, kapitulli 4 (Dalja), vargjet 2-4, dhe kapitulli 7 (Dalja), vargjet 8-12: 2: Atėherė Zoti i tha: "Ē'ėshtė ajo qė ke nė dorė?". Ai u pėrgjegj: "Njė bastun". 3: Zoti tha: "Hidhe pėr tokė". Ai e hodhi pėr tokė, dhe ai u bė njė gjarpėr, para tė cilit Moisiu iku me vrap. 4: Atėherė Zoti i tha Moisiut: "Zgjate dorėn dhe kape nga bishti". (Ai zgjati dorėn dhe e mori, dhe nė dorėn e tij ai u bė njė bastun). 8: Zoti i foli Moisiut dhe Aaronit, duke u thėnė: 9: "Kur Faraoni t'iu flasė dhe t'iu thotė: "Bėni njė mrekulli", ti do t'i thuash Aaronit: "Merr bastunin tėnd dhe hidhe para Faraonit, qė tė bėhet gjarpėr". 10: Moisiu dhe Aaroni vajtėn pra te Faraoni dhe vepruan ashtu, pikėrisht siē i kishte urdhėruar Zoti. Aaroni e hodhi bastunin e tij pėrpara Faraonit dhe shėrbėtorėve tė tij, dhe ai u bė gjarpėr. 11: Atėherė edhe Faraoni thirri tė diturit dhe yshtėsit; dhe magjistarėt e Egjiptit me artin e tyre tė fshehtė bėnė edhe ata tė njėjtėn gjė. 12: Secili prej tyre hodhi bastunin e tij, dhe bastunėt u bėnė gjarpėrinj; por bastuni i Aaronit i pėrpiu bastunėt e tyre. Kurani, kapitulli 7 (El-ARaf): 104. Musai tha: O Faraon! Nė tė vėrtetė, unė jam i dėrguari i Zotit tė botėve! 106. Faraoni tha: Nėse ke sjellė ndonjė shenjė, tregoje, nėse ajo qė thua ėshtė e vėrtetė. 107. Musai lėshoi shkopin e vet dhe ai u bė gjarpėr i madh! 113. Dhe kur erdhėn magjistarėt e Faraonit, thanė: A do tė shpėrblehemi, nėse fitojmė? 114. Faraoni tha: Po, dhe do tė jeni nga mė tė afėrmit e mi. 115. Ata thanė: O Musa! Ose hidh ti, ose tė hedhim ne tė parėt shkopinjtė tanė! 116. Hidhni ju! u pėrgjigj ai. Kur magjistarėt hodhėn shkopinjtė e tyre, i magjepsėn sytė e njerėzve, i frikėsuan ata dhe shfaqėn njė magji tė madhe. 117. Atėherė Ne i kumtuam Musait: Hidhe shkopin tėnd! - dhe ai filloi tė gėlltiste gjithēka qė trilluan ata. Kurani, kapitulli 26, EshShuAra: 18. Faraoni tha: Vallė, a nuk tė kemi rritur nė gjirin tonė si fėmijė?! A nuk ke qėndruar midis nesh shumė vjet tė jetės sate?! 19. E pastaj bėre veprėn qė ti e di, duke qenė mosmirėnjohės?! 20. Musai tha: E kam bėrė atė, kur nuk kam qenė i udhėzuar. 21. Pastaj ika prej jush, kur u frikėsova prej jush dhe Zoti im mė dhuroi menēuri dhe mė bėri njė nga tė dėrguarit. 29. (Faraoni) tha: Nėse ti merr pėr zot tjetėrkėnd, pėrveē meje, me siguri, do tė tė fus nė burg! 30. (Musai) u pėrgjigj: Vallė, edhe pasi tė tė kem sjellė mrekulli tė qartė? 31. (Faraoni) tha: Tregoje pra, nėse thua tė vėrtetėn! 32. (Musai) lėshoi shkopin e vet e ai u shndėrrua nė gjarpėr tė vėrtetė! 43. Musai u tha atyre: Hidheni atė qė doni ta hidhni! 44. Ata hodhėn litarėt dhe shkopinjtė e tyre dhe thanė: Pėr madhėrinė e Faraonit, me tė vėrtetė, Ne do tė jemi fitues patjetėr! 45. Pastaj, Musai hodhi shkopin e tij, qė i kapėrdiu pėrnjėherėsh sajimet e tyre tė rreme! Bibla, Numrat, kapitulli 21: 6: Atėherė Zoti dėrgoi midis popullit gjarpėrinj flakėrues, tė cilėt kafshonin njerėzit, dhe shumė Izraelitė vdiqėn. 7: Dhe kėshtu populli shkoi te Moisiu dhe i tha: "Kemi mėkatuar, sepse kemi folur kundėr Zotit dhe kundėr teje; lutju Zotit qė tė largojė nga ne kėta gjarpėrinj". Dhe Moisiu u lut pėr popullin. 8: Pastaj Zoti i tha Moisiut: "Bėj njė gjarpėr flakėrues dhe vėre mbi njė shtizė; kėshtu ēdo njeri qė do tė kafshohet prej tij dhe do ta shikojė, ka pėr tė jetuar". 9: Moisiu bėri atėherė njė gjarpėr prej bronzi dhe e vuri mbi njė shtizė, dhe ndodhte qė, kur njė gjarpėr kafshonte dikė, nė rast se ky shikonte gjarprin prej bronzi, ai vazhdonte tė jetonte. Bibla, Zbulesa, kapitulli 20 2: Ai [engjėlli] e kapi dragoin, gjarprin e lashtė, qė ėshtė djalli dhe Satani, dhe e lidhi pėr njė mijė vjet, 3: dhe e hodhi atė nė humnerė, dhe e mbylli atė dhe vulosi mbi tė, qė tė mos i mashtrojė mė kombet, deri sa tė mbushen njė mijė vjet; dhe pas kėtyre ai duhet zgjidhur pėr pak kohė. Nė Ungjillin e Gjonit, 3:14-15, Jezusi bėnė njė krahasim tė drejtpėrdrejtė ndėrmjet ngritjes sė Birit tė Njeriut dhe veprimit tė Moisiut nė ngritjen e gjarprit nė shkretėtirė, duke e pėrdorur atė si shenjė tė shpėtimit. 14: Dhe ashtu si Moisiu e ngriti lart gjarprin nė shkretėtirė, kėshtu duhet tė ngrihet lart Biri i njeriut, 15: qė kushdo qė beson nė Tė tė mos humbasė, por tė ketė jetė tė pėrjetshme. Religjionet nga rrėnja e Abrahamit (Ibrahimit) theksojnė se krijesa mė e pėrsosur dhe mė e dashur e Zotit dhe pėr Zotin ėshtė njeriu, ndėrsa gjarpri ėshtė i mallkuari me veēori tė dreqit dhe ferrit. Kėshtu ėshtė liruar njė pjese e madhe e njerėzimit nga udhėzimet ose qeverisja e gjarprit, e njė pjesė tjetėr edhe nga qeverisja ose skllavėrimi i njerėzve. 2. Tregimet pėr gjarprin dhe ngjarjet nga realiteti tek shqiptarėt Si nė shumicėn e kulturave pagane, edhe tek shqiptarėt gjarpri ka qenė pjesė e mitologjisė, pėrrallave, folklorit, tregimeve, dhe ngjarjeve qė tregohen edhe sot. Nuk kemi hapėsirė nė kėtė studim tė pėrmbledhim ose pėrmendim shumicėn e tyre. Shumica janė mė tė ēuditshme dhe tė tmerrshme se ato qė i hasėm mė herėt tek njerėzit e disa popujve (lutja ndaj gjarprit si Zot, simbol i shėrimit, agresionit seksual, etj.). Nėse tek indianėt zbavitja me fyell e gjarprit (snake charming) mund tė cilėsohet si njė budallallėk kur njeriu shpenzon kohė duke i bėrė qejf gjarprit, nė kulturėn dhe folklorin shqiptar nėnshtrimi ndaj tė mallkuarit dhe simbolit tė dreqit, gjarprit, shkon deri nė hyjnizime tė kultit kur gjarpri paraqitet me atribute hyjnore mbi njerėzit, kur nėna lind gjarpėr, gjarpri martohet edhe me vajzė tė mbretit (se ajo nuk qenka pėr qenie njerėzore dhe se pėr gjarprin nuk ėshtė ēfarėdo femre njerėzore!), gjarpri mbars vajzėn e mbretit dhe nga ai mbarsim do tė lindin dy binjakė (njėri hajri i shtėpisė, e tjetri sherri i kojshisė!)! Tė shkėpusim njė disa kėngė nga folklori shqiptar: Gjon Frroku Kėnga e gjarprit, teksti: Oooo, kishte qenė Lubi Bitsadi, nuse t'bukur kishte marrė, kan kalue mot e jetė, [e]vlad me tė nuk kishte pas, mas 9 vjetsh qe kanė kalu, Zoti Lubin ka gazmu, paska lind Lubit ni djal, shyqyr banka ni mahallė, sa shyqyr e sa kuku, djali gjarpėn ka qellu! Oooo, mes djali gjarpėn shkonte, gjinin nanės ja dėrgonte (do tė duhej tė ishte kėrkonte), kur n'a i mushi 19 vjet, fillon gjarpni po bėrtet, nhall ka ra ky baba i vet, tek njė vis qenka fillu, ka nis visės tu i kallxu, me ni hall qe mka gjet mu, djali gjarpėn m'ka qėllu, tėsh mi mushi 19 vjet, dit e nat ai po m'bertet venin kun nuk po ma len! Oooo, aher visa na'i ka than, marak Lub ti mos u ban, gjarpni t'dashka me'u martu, vajzėn e mretit don pėr gru, ather Lubi asht ngushtu, dredhon rrugėn n'shpi ka shku, ka nis ropve t'u u kallxu, ka nej gjarpni po'e nigju, aher gjarpni na i ka than, marak bab ti mos u ban, n'at krajli ti ke me shku, vajzn mretit lyp pėr mu, qa't thot mreti me m'kallxu, bab un ty prap kam me t'ngu! Oooo, kur ka shku Lubi n'krajli, qysh tek mreti kam me hy, mretit than na i paska ba, un pėr mik sot ta kam msy, ta du vajzėn me ma dhan, djalin gjarpėn un e kam, ather mreti na i ka than, sa sahat ke ba me ardh, 7 sahat i kam kalu, un t'i due shtru nar nė mollė e nė dardhė pėrtej rrugės, veē ty vajzėn me ta dhan, Lubi prap qenka ngushtu, dredhon rrugėn n'shpi ka shku, ka nis ropve tu u kallxu, ka nej gjarpni tu e nigju, aher gjarpni na i ka than, marak bab ti mos u ban, njė grusht dhé jam tu'ta dhanė, kėt dhé rrugės ke me lan, kur tė shkojsh ti nat krajli, sillu mrapa e shih me sy, krenar mretit ke me i hy, ...thirr qa tkesh ti pėr vatan, 300 krushq basku ti kam...tri dit dasmja ka vazhdu, kanga e vallja ska tmaru, tri dit rresht kan met tuj knu! Oooo, kur osht err kjo nata e zezė, po shkon nusja nat ēeler, ton dynjaja bojn medet, sa shyqyr e sa medet, qysh me gjarpnin ka me flejt, kur ka dal e bardha ditė, balli i nuses po i bon dritė, ather nana na i ka thanė, pash ni Zot qe tė ka fal, ti me gjarpnin si e kalon, pasha i Zot nanė qė mka ba, gja ma tbukur ska ndynja, se ai djalė qė ti ke pa... Dėgjojeni tė plotė: Nga kjo kėngė shumė e pėrhapur dhe dėgjuar tek shqiptarėt pėr njė kohė tė gjatė, mrekullinė dhe kėnaqėsinė mė tė madhe qė u ka ofruar Zoti shqiptarėve nė tokė, ėshtė gjarpri. Ndonėse kafsha mė e mallkuar nga Zoti dhe e rrezikshme pėr jetėn e njerėzve kur kafshon, shqiptarėt, sipas folklorit, e ngritin gjarprin nė nivelin e kultit ose mbi njeriun. Tė lind femra njerėzore gjarpėr qenka mrekulli, dhe pėr martesėn e gjarprit po u dashka tė zgjedhet vajza e mbretit, tė shkrihet pasuria e vatanit (atdheut) pėr dasmėn e tyre, gjarpri mė nė fund mund tė vdesė (gjarpri nuk vdes por ngordh), por lė pasardhės duke i gėzuar shqiptarėt se mund ta ndėrrojnė racėn dhe kombin qė tė bėhen kafshė tė mallkuara dhe simbol tė ferrit! Nė folklorin shqiptar ka kėngė tė panumėrta pėr gjarprin. Ja disa vetėm pėr njė lloj gjarpri nepėrkėn: Ylli Baka Moj nepėrka pika-pika: Do kėndoj, do kėndoj, do kėndoj po mu zu gryka, moj nepėrka pika-pika... Erion Jakupi Nepėrka: Ani moj nepėrka, pika-pika, apo me ktė gurė, tė godita, hajde stė godita, pėr tė vrarė, hajde do tė marrė nusee pėr djalė! Lefter Proko - Moj nepėrka: Te pusi i lumit tė prita, moj nepėrka pika-pika...me dy gurė unė tė godita moj nepėrka pika-moj-pika....unė stė mora pėr tė vrarė por tė marrė gushėn e bardhė.. Diana Ruēi Nepėrka e shkruar: Fotografia 2: Nepėrka (Vipera Berus) Nga ka ardhur gjithė ky nepėrkizim i shqiptarėve (e ndoshta edhe fjala nepėrkė-mbje!)? Pėrgjigjen mund ta gjejmė te Dhiata e Vjetėr e Biblės: Ata [izraelitėt e lashtė pas braktisjes nga Perėndia] ēelin vezė gjarpri helmues dhe endin pėlhurė merimange. Kush i ha vezėt e tyre vdes dhe nga veza e thyer del njė nepėrkė (Isaia 59:5). Te Luka 3:7, Jezusi i quan ata qė kishin ardhur pėr tu pagėzuar te ai pjellė nepėrkash. Isaia ishte njė profet izraelit qė jetoj ndėrmjet shekullit XVIII dhe XVII para erės sė re (p.e.r), ndėrsa librin me 66 kapituj e ka shkruar ndėrmjet viteve 778 dhe 732 p.e.r. Libri i Isasė u shkrua gjatė periudhės sė Mbretėrisė sė Izraelit Samaria (930 deri pėrafėrsisht mė 720 p.e.r) kur nė vitin 732 po fillonte shkatėrrimi i mbretėrisė nga Asirianėt. Disa burime, sikur ai i autorėve Williamson dhe Maturin (1994), thonė se Libri i Isasė u shkrua nga shumė autorė nė Jerusalem pas dėbimit tė izraelitėve nga Toka e Premtuar, dhe disa pjesė u shkruan edhe nėn robėrinė e Babilonasve. Prej asaj kohe, nuk dihet se ēka ėshtė bėrė me 12 Fiset e Humbura tė Izraelit (Twelve Lost Tribes of Israel). Njėri prej atyre fiseve ishte Juda (ekzistonte edhe Mbretėria e Judesė krahas asaj tė Izraelit si tė ndara njėra nga tjetra), nga i cili kanė rrjedhur ata qė sot njihen si judenjė ose ēifutė. Madje edhe vetė Jezu Krishti ishte i kėtij fisi. Fiset tjera tė Izraelit, pavarėsisht se edhe sot ka mbiemra ēifutėsh tė atyre fiseve (Levi, Rubin, Dan, Neftali, Isahar, Benjamin, Simon, Gad, Asher, Zebulun, dhe Jozef) janė asimiluar nė popuj tė tjerė, prandaj nė histori diskutohet pėr 12 Fiset e Humbura tė Izraelit. Po ta lexoni me kujdes Librin e Isasė, do tė vėreni se nga ai ėshtė nxjerrė baza dhe shumica e tė ashtuquajturave Protokollet e Zionit. Pėr shkak tė afėrsisė gjeografike dhe vjetėrsisė sė dy kombeve, ėshtė e mundur qė nė pjesė e atyre fiseve tė humbura tė jenė pėrzierė edhe me ilirė (shqiptarė), sidomos kėta qė e njohin nepėrkėn si kult. Isaia e kishte sqaruar para 2750 viteve ēėshtjen e ndėrlidhjes sė njerėzve me nepėrkėn. A duhet ti marrim seriozisht kėto profeci nga Libri i Isasė pėr njerėzit dhe nepėrkat? Shikoni kėtė profeci interesante nga Libri i Isasė: Prandaj, vet Zoti do t'ju japė njė shenjė: Ja, e virgjėra do tė mbetet me barrė dhe do tė lindė njė fėmijė tė cilin do ta quajė Emanuel. (Isaia, 7:14). Emanuel ėshtė njė emėr tjetėr pėr Jezusin. Maria pastaj u martua me Jozefin me tė cilin ishte e fejuar kur i lindi Jezusi, dhe pėrveē Jezusit, pas martesės pati edhe fėmijė tė tjerė: Jakovin, Jozefin, Simonin, dhe Judėn (Mateu 13:55) dhe disa vajza (Mateu 13:56), kush e di sa, por me siguri mė shumė 5, sepse 5 djemtė ku pėrfshihet edhe Jezusi mbahen mend me emra, e vajzat duhet tė kenė qenė nė numėr mė tė madh se vėllezėrit e tyre, me i famshmi prej tė cilėve ishte Jezusi. Dy kapituj mė vonė, Isaia e parashikoj saktėsisht se kush ishte Emanueli (Jezusi) dhe ēfarė do tė ndodhte me tė dhe Izraelin: Bibla, Isaia, kapitulli 9: 14: Brenda njė dite, Zoti do tia presė Izraelit kokėn dhe bishtin, biskun dhe xukthin. 15: Koka ėshtė i moshuari qė respektohet shumė, kurse bishti ėshtė profeti qė jep udhėzime tė rreme. Ēfarė domethėnie kanė kėto vargje tė Biblės dhe ēfarė ndodhi nė realitet? Koka ėshtė i moshuari qė respektohet shumė ėshtė profeti Moisiu (ose Mosha nė hebraisht, qė duket pikėrisht sikur nė shqip mosha), i cili nga njė njėri i zakonshėm dhe bari, ishte bėrė profet kur i kishte kaluar 80 vite (gjithsej ka jetuar 120 vite), pra ishte i moshuari. Bishti ėshtė profeti qė jep udhėzime tė rreme ėshtė Jezu Krishti (ose Jeshua nė hebraisht, qė duket me etimologji tė qartė si nė shqip Je shua[r]), figura qendrore e krishterimit dhe njėri prej profetėve kyē nė islamizėm (Hasreti Isa) i rėndėsisė pothuajse tė njėjtė sikur Musa dhe Muhamedi. Islamizmi bėnė dallimin ndėrmjet kėtyre tre profetėve vetėm nė kohė kur kanė jetuar (Musain Kurani e pėrmend mė sė shumti) duke theksuar se Muhamedi ishte profeti i fundit. Islamizmi i identifikon kėta si profetėt mė meritor nė bazė tė tri librave qė u janė dėrguar: Musa (Teurati), Isa (Ungjilli), dhe Muhamedi (Kurani). Referenca e vėrtetėsisė sė Toras (Teuratit) dhe Ungjillit gjendet nė kapitullin 5, vargu 68 i Kuranit: Thuaj (o Muhamed): O ithtarėt e Librit! Nuk do tė keni asgjė nė vijė, derisa ti pėrmbaheni Teuratit e Ungjillit dhe asaj qė ju ėshtė shpallur nga Zoti juaj (Kurani). Ajo qė tė ėshtė shpallur ty nga Zoti yt, do tua shtoj shumicės sė tyre mosbindjen dhe mohimin. Por ti mos u hidhėro pėr mohuesit. Ēifutėt nuk e njohin Jezusin si profet, dhe nėse Jezusi ka pretenduar se ishte i tillė, ka qenė i rrejshėm. Referencat mė tė mira nė favor tė jetės dhe veprimtarisė sė Jezusit si profeti Isa, i pėrmban Kurani. Ndonėse Jezusi ishte ēifut, pėr ēifutėt, kushdo qė bėnė lutje nė emėr tė Jezusit automatikisht nuk guxon tė identifikohet si ēifut. Mund tė identifikoheni si rus apo shqiptar me ndonjė tė kaluar tė largėt ēifute dhe mė lehtė u pranojnė nė mesin e tyre. Mund tiu thoni se jeni edhe gjarpėr dhe kjo mund tė jetė pak e pranueshme pėr ta, por tiu thoni se jeni me Jezusin, automatikisht nuk bėnė. Jezusi tek ēifutėt ėshtė njėri prej shumė profetėve tė rrejshėm, madje mė i rrejshmi qė u ka sjellė mė sė shumti dėme ēifutėve. Dhiata e Re e Biblės i kushton hapėsirė shumė tė madhe Jezusit nė shumicėn e kapitujve tė saj, por tregimet pėr karakterin e Jezusit janė shumė kontradiktore dhe sillen nga Biri i Njeriut (diku Biri i Zotit) me karakter shumė tė butė dhe tė dashur, deri te njė karakter i fortė kriminal dhe i hapur: Jezusi si person shumė i butė, Mateu, kapitulli 5: 39: Por unė po ju them: Mos i rezisto tė ligut; madje, nė qoftė se dikush tė qėllon mbi faqen e djathtė, ktheja dhe tjetrėn, 40: dhe nė qoftė se dikush do tė tė nxjerrė nė gjyq pėr tė tė marrė tunikėn [veshjen e poshtme], jepi edhe mantelin. 43: Ju keni dėgjuar se qe thėnė: "Duaje tė afėrmin tėnd dhe urreje armikun tėnd". 44: Por unė po ju them: "Duani armiqtė tuaj, bekoni ata qė ju mallkojnė, u bėni tė mirė atyre qė ju urrejnė, dhe lutuni pėr ata qė ju keqtrajtojnė dhe ju pėrndjekin. Po nė tė njėjtin libėr (Mateu), te kapitulli 10, i njėjti Jezus tregon: 34: ''Mos mendoni se unė erdha tė sjell paqen mbi tokė; nuk erdha tė sjell paqen, por shpatėn. 35: Sepse unė erdha ta ndaj birin nga ati, bijėn nga nėna, nusen nga vjehrra, Ndėrsa te kapitulli 21, vargu 31, Jezusi (sipas Mateut) thotė: 31: Cili nga tė dy e kreu vullnetin e tė atit?''. Ata i thanė: ''I pari''. Jezusi u tha atyre: ''Nė tė vėrtetė ju them se tagrambledhėsit dhe prostitutat hyjnė para jush nė mbretėrinė e qiejve. Egėrsia e Jezusit sipas Biblės vazhdon tė bėhet mė e vrazhdė tek libri i Lukės: Ai [Jezusi], pra, u thoshte turmave qė shkonin tė pagėzoheshin prej tij: ''Pjellė nepėrkash, kush ju ka mėsuar t'i arratiseni zemėrimit qė po vjen? (Luka 3:7), duke arritur kulminacionin kėtu: Veē kėsaj, mė sillni kėtu edhe armiqtė e mi tė cilėt nuk donin qė unė tė bėhesha mbret i tyre dhe vritni pa mėshirė (Luka 19:27). Nuk e lė keq as me kėtė: Kush nga ju ėshtė i pa mėkat, le tė godasė i pari me gurė [gruan qė shkeli kurorėn] (Gjoni 8:7). Kthehemi te gjarpri. Edhe tek realiteti i shqiptarėve, pėrpos folklorit qė e pėrmendem mė lartė, gjarpri komentohet nė forma dhe rrethana tė ndryshme. Po tė shihni ėndėrr gjarprin, interpretimi qė ua japin shumica ėshtė: gjarpri ėshtė simbol i hasmit (armikut), kėshtu qė ruaju se dikė do ta kesh armik nė realitet. Pėr koprracin shpesh herė thuhet se e ka gjarpnin nxhep, jo nė kuptimin fizik por simbolik tė koprracisė, si: Me ba me shti ky dorėn nxhep, ia ngjet gjarpri cak! Romani i parė nė gjuhėn shqipe i botuar nė Kosovė quhet Gjarpinjtė e gjakut i autorit Adem Demaēi, i botuar nė vitin 1958 nė Prishtinė nga Jeta e Re. Mbytja e gjarpėrinjve pason daljen e tjerėve, ose siē thotė populli, sa ma shumė tmytsh, qaq ma shumė dalin. Nganjėherė kur shkoja pėr shėtitje nėpėr mal me njė person, tė cilit po ia kodojmė emrin si Sfetku, mund ta vėrtetoja kėtė thėnie tė popullit. Sfetku nuk i linte kund ngul gjarpinjtė. I mbyste ku i zatetke. Fillonte Te krojet ku mbyste njė, dhe vazhdonte me tjetrin te Mullini i vjetėr. Pėr ēudi, ai i shihte i pari gjarpinjtė, edhe nė rastet kur unė ecja para tij dhe i lija ata prapa. Vazhdonim rrugėn. Te Kėrrshi i rogės sė therrave ai e theu rrugėn pak nė tė majtė. Pėr atė vend, dukej sikur shumė njerėz kishin bindjen se nė kėtė kėrrsh ishte shtabi i gjarpinjve pėr rajonin e Podgurit ishte gati e pamundur tė mos hasje gjarpėrinj nė atė kėrrsh gjatė ditėve tė nxehta. E mbyti njė gjarpėr aty qė rrezitej dhe dukej se bėnte roje, dhe e hodhi nė pėrrua. Pasi eliminoj rojėn (mbyti gjarprin nė hyrje tė kėrrshit) shikoj mos ka tė tjerė me nė brendi nėpėr plasaritjet e kėrrshit. Vazhduam rrugėn. Deri nė Pushtallė i mbyti edhe 7-8 tjerė stomit tprronit. Kah u kthyem dikur kah mbrėmja, nuk hasėm tjerė pos njė te Kėrrshi i rogės sė therrave qė kishte dalė si roje ta zėvendėsoj atė kolegun e tij qe e mbyti Sfetku kur shkuam pėrpjetė paradite. U pėrpoq ta mbys edhe kėtė por iku e u kthye nė birucėn e kėrrshit. Brenda njė dite tė shėtitjes, i mbyti deri nė 10 gjarpėrinj. Kishte nė mesin e tyre hundraka, nepėrka, astrita, gjarpinjtė tė ujit, breva, dhe bolla. Derisa ėshtė interesante se sa ma shumė tmytsh, qaq ma shumė tdalin, ėshtė po ashtu interesante se ata qė i mbysin shumė nuk janė kafshuar kurrė nga gjarpri (mė shumė janė kafshuar njerėz qė kritikojnė mbytjen e gjarpėrinjve). Me gjasė, gjarpinjtė e dinė tutėn hak! Sipas mitologjisė sė Podgurit, gjarprit tė mbytur nuk i del shpirti deri sa tė perėndon dielli! Duket sikur gjarpri ėshtė pjesė e shumė sferave jetėsore te shqiptarėt e Kosovės, madje edhe romani i parė duhet tė filloj mė tė. Nė dy nėntitujt vijues do tu sjellim dy ngjarje reale rreth gjarpinjve dhe njerėzve nė Kosovė qė kanė ndodhur nė kohėn bashkėkohore (gjatė gjysmės sė dytė tė shekullit XX). Tė dy njerėzit qė janė marrė me gjarpėr janė ende gjallė; njėri nga njė fshat i Gollakut, e tjetri nga njė fshat i Istogut nė rajonin e Podgurit. 2.1. Bashkėveprimi i gjarprit me njeriun si aleat: tregim nga njė fshat i Gollakut Njė shqiptar nga njė fshat i rajonit tė Gollakut e kishte bėrė zakon ta bart njė gjarpėr nė njė strajcė tė vogėl qė e fuste nė xhepin e setrės. Njė ditė, ia zėnė udhėn 3 persona me stupca qė donin ta rrihni shkaku i njė mosmarrėveshje rreth mezhdave tė tokės. Ky nxjerr gjarprin nga xhepi i setrės sė tij. Papritmas fillojnė tė zhdirgjen nga kaēubat mbi udhė dhe tė dalin nga nėn udha shumė gjarpinj tė tjerė duke e rrethuar grupin e njerėzve tė armatosur me stupca. Grupi i njerėzve qė ishte pėrgatitur ta rrah kėtė qė nxori gjarprin, u largua me vrap nga frika e gjarpinjve tė cilėt i kishte thirrur nė ndihmė gjarpri i personit qė ishte nė rrezik nga stupcat. Ndėrtimi i tillė i marrėdhėnieve njėri-gjarpėr ėshtė i ēuditshėm. Pavarėsisht se nuk mund tė vėrehet ose pėrshkruhet si duhet komunikimi njeri-gjarpėr, njė komunikim i tillė mund tė krijohet, por mėnyra si bėhet ose arrihet kjo mbetet enigmė. Raportohen shumė raste, duke pėrfshirė sidomos kėtė tė Gollakut, se njerėzit qė kanė themeluar dhe mbajtur kontakte e raporte me gjarpinj, e kanė pasur vėshtirė tė ndahen ose shkoqen nga ta, pėr shkak se bota e gjarpinjve ėshtė shumė e veēantė dhe e bezdisshme. Historia e raportuar nė Bibėl dhe Kuran se si gjarpri nė Kopshtin e Edenit i kishte pėshpėritur Evės (Havės) qė ta hajė Frytin e Ndaluar nga Pema e Menēurisė, ishte realitet. Njerėzit e sotėm nuk mund tė besojnė se gjarpri nė atė kohė ka folur. Megjithatė, fjalimi i gjarprit dhe komunikimi i tij me Evėn, ishte aq bindės sa qė ai ia pėrcolli me pėrpikėri mesazhin qė deshi, tė cilin vėshtirė se do tė mund ta pėrēonin dhe merren vesh aq mirė nė bisedė dy njerėz tė sotėm. Pėr ta vėrtetuar kėtė, mjaftojmė ta rikujtojmė rastin e gjarpėr-mbajtėsit nga Gollaku. Si i erdhėn nė ndihmė gjarpinjtė nga mbi udha dhe nėn udha kur e nxori gjarprin nga xhepi dhe i zmbrapsi tė armatosurit me stupca? Si i thirri ai apo gjarpri i tij gjarpinjtė tjerė? Nė ēfarė gjuhe u foli ai gjarpinjve dhe si e kuptuan gjarpinjtė se ishte nė rrezik? Po tė ishte stacioni policor aty afėr dhe kur ti kishte thirrė ky me zė ose telefon celular, a do ta kuptonte dhe reagonte policia me shpejtėsi si vepruan gjarpinjtė? Ja pra, kjo ėshtė edhe mėnyra se si i ka folur gjarpri Evės nė Kopshtin e Edenit. 2.2. Be shoq, ka pjellė gjaprri, e i ka ba 9 gjaprra tvogėl! Siē erdhėm nė pėrfundim nga rasti i treguar nė nėntitullin paraprak, gjarpri mund tė komunikoj me njerėz tė caktuar nė njėfarė forme tė heshtur qė kuptohet mė vonė, ose me veprimet e tij lė disa shenja qė kėrkojnė sqarime sikur ato tė ishin bėrė me ndonjė marrėveshje ose pasojė e reagimit. Kėtu po tregojmė njė rast tjetėr tė njė personi qė ėshtė marrė me gjarpėr. Pėr shkak se personazhi i rastit nga realiteti qė raportohet ėshtė ende gjallė dhe person privat (ndryshe nga Hashim Thaēi dhe Luan Shllaku qė janė nė institucione publike) dhe njeri i mirė, i ndershėm, punėtor, e shohim tė arsyeshme tė mos ia pėrmendim emrin origjinal. Po e shėnojmė me njė emėr tjetėr Shumari (nuk ka qenė kurrė shumar ose roje pylli) edhe pse secili lexues, po tė analizoj me kujdes shkronjat e kėtij emri tė ndryshuar, mund ta nxjerrė emrin e vėrtetė. Mos tė flasim pėr thėnien e famshme be shoq, ka pjellė gjaprri se kuptohet shumė nėpėr Istog se kush e mban tė drejtėn e autorit! Nė disa raste mė shkonin nė nerva disa tė rinj duke e pėrmendur kėtė shprehje. Ua tėrhiqja vėrejtjen qė tė mos e ofendojnė plakun ashtu. Kushdo qė e pėrmendke kėtė shprehje, nuk reagonte askush. Fillimisht mendoja se Shumari e ka pa diku njė gjarpėr me 9 tjerė tė vegjėl, dhe ka dalė me atė parullė. Mirėpo, njė bashkė kohanik i Shumarit ma sqaroj ngjarjen pak mė ndryshe. Shumari e ka pas nxanė ni hunrak (me gjerėsisht pėr gjarprin hundrak nė titullin 3 tė kėtij punimi). E merr, e te shtin me ni gastare tė madhe si tegull me grykė pak si tgjanė, fup! Kur qohet tnesrit nsabah e shkon me kqyr, ai gjarpni i kish pas ba 9 gjarpi tvocėrr. Kur e sheh qe ish mush gastarja plot gjarpi, u kon habit pėr ni kohė, e kah shkojke e me kon u zatetke i thojke: Be shoq, ka pjellė gjaprri, e i ka ba 9 gjaprra tvogėl. E pėr qata ka met kjo; jo pse Shumari ka ba hajgare, po u kanė tut fort kur e ka shti ngastare ni gjarpėn, e tnesrit i ka gjet edhe 9 tjerė, e u kanė habit pėr ni kohė. Edhe ky ėshtė njė rast qė tregon se bashkėveprimi i njerėzve me gjarpinj mund tė sjellė pasoja pėr njerėzit. Gjarpri nė pėrgjithėsi nuk mund tė pėrdoret pėr qėllime tė mira. Ai mund tė shėrbej nė disa raste pėr tė mėnjanuar ndonjė rrezik duke i rrezikuar ata qė u rrezikojnė sikur ata me stupca, duke i ngrėnė brejtėsit, bretkosat, dhe disa gjallesa tjera tė padėshirueshme pėr njeriun, por aleanca dhe miqėsia ndėrmjet njeriut dhe gjarprit pėr ndonjė punė tė pėrbashkėt pa e dėmtuar askėnd, ėshtė e pamundur dhe gjithmonė pėrfundon me pasoja pėr njeriun. 3. Hundraku ose gjarpri ilir, mė helmuesi nė Evropė Hundraku ėshtė gjarpri mė i pėrhapur nė Kosovė dhe gadishullin Ballkanik. Ėshtė po ashtu i pėrhapur nė Slloveni, njė pjesė tė Austrisė, Italisė veriore, ngapak nė Turqi dhe ka arritur deri nė Siri. Emri i tij nė latinisht ėshtė Vipera Ammodytes. Nė anglisht quhet nose-horned viper, qė korrespondon me emėrtimin shqip hundraku pėr shkak tė hundės nė formė briri tė kthyer pėrpjetė. Nė anglisht njihet edhe si Illyrian Viper (gjarpri ilir). E ka marrė kėtė emėr nga rajoni ku ėshtė mė sė shumti i pėrhapur Iliria. Nė shqip njihet edhe si gjarpri i gurit, qė jeton nė terrene kryesisht malore tė thata ku ka gurė, shkėmbinj, pluhur, pyje gjetherėnėse tė ulėta dhe kaēuba. Kurrizin e ka me katrorė nė formė tė pjerrėt me ngjyrė nga portokalli deri nė tė kaftė dhe murrmė, varėsisht prej vendeve ku jeton dhe stinėve. Pėr dallim nga shumica e gjarpinjve tjerė qė shumohen me anė tė vezėve, hundraku pjellė kėlyshė. Nuk ėshtė i shkathėt nė lėvizje dhe manovrim sikur gjarpinjtė tjerė. Mund tiu kafshoj vetėm nėse provokohet, ose aksidentalisht jeni nė kontakt me tė. Duket sikur i trullavt, por ėshtė shumė helmues. Kafshimi i tij shumė lehtė mund tu kushtoj me jetė edhe nė pjesėt mė tė largėta tė trupit (maje tė dorės dhe kėmbės). Fotografia 3: Ky ėshtė hundraku ose gjarpri ilir, mė helmuesi nė Evropė Tek shqiptarėt ky gjarpėr nuk cilėsohet katil sikur disa tjerė qė janė mė pak helmues por mė shumė tė lėvizshėm dhe reagues. Nė kohėrat e mėhershme, shumė njerėz nė Ballkan qė ecnin zbathur dhe janė kafshuar nga hundraku, kanė gjetur vdekjen mė shumė se prej ēdo lloj gjarpri tjetėr. Nė fshatin Rakosh tė Istogut, njė lagjeje prej shtėpisė sė Zeqir Milicit nėn rrugė qė shpie nė magjistralen Pejė Mitrovicė, i ėshtė dhėnė emėrtimi popullor hunrakt. Shkak i kėtij kualifikimi, sipas thėnieve popullore, ėshtė ambienti gjeografik i asaj pjese tė Rakoshit dhe njerėzit e fshtirė si hundraku. Njė pjesė tjetėr e hunrakve jeton nėr Smajl Hajrizt ose jug tė Rakoshit. Kur e kanė pyetur nė njė tė pame kryeplakun e kėsaj lagje se ēfarė fisi jeni, ky u ėshtė pėrgjigjur si me satirė: na jemi pej fisit hunrak! (Fisi i vėrtetė i tyre ėshtė Shala). Nė njė rast tjetėr, me rastin e pėrmirėsimit tė menjėhershėm motit ose kushteve atmosferike, nė bashkėbisedime tė shpeshta nė Istog thuhet: Kush o dekė dje, sot i ka ra pishman. Kur u njoftua se dje ishte varrosur njė njeri i Rakoshit nga fisi i hunrakve, atėherė i njėjti person tha: Ee, nkoftė kanė hunrak i Rakoshit, si paska ra pishman hiq! Pak mė tutje, nė anėn e djathtė tė rrugės pėr Mitrovicė, afėr Kodrės sė Rakoshit, janė izraelt. Si duket, nė Istog ka njohuri pėr historinė e lashtė tė ēifutėve dhe gjarpinjve! 3.1. Ngjashmėria ndėrmjet gjarprit (Hashim Thaēit) dhe Hundrakut Kryeministri aktual i Kosovės, Hashim Thaēi gjatė luftės nė Kosovė njihej si komandant gjarpri. Ai ėshtė i lindur mė 24 prill 1968 nė fshatin Burojė tė Skėnderajt, ku ka shumė hundraka. Sa pėr koincidencė, nė horoskopin kinez Hashim Thaēi ėshtė Dragon, njė krijesė mitologjike e gjarprit tė madh. Nė pyetjen nga televizioni pse e ka quajtur veten gjarpėr, Hashimi thoshte se gjarpri ėshtė roja e shtėpisė dhe nė kėtė kuptim edhe unė jam paraqitur si roje e Kosovės. Megjithatė, realiteti po e tregon krejtėsisht tė kundėrtėn. Gjarpri, nė kuptimin folklorik dhe praktik, e ruan shtėpinė (pushtetin) nga tė tjerėt pėr tė mos e pastruar dhe rregulluar, ose ta bėjnė atė (shtėpinė ose qeverinė) tė pėrshtatshme pėr njerėzit ku nuk ka nevojė pėr gjarpinj. Thaēi nuk e ka specifikuar se ēfarė lloji gjarpri ėshtė, por kjo kuptohet nga kultura autoktone dhe sjellja praktike e hundrakut ose gjarprit mė helmues nė Evropė. Sikurse hundraku edhe Thaēi ėshtė i ngathėt nė manovrim dhe oratori. Vetėm dėgjoni anglishten e tij, dhe do tė krijoni bindjen se ėshtė duke folur hundraku! Por, kur kafshon, helmin e ka tė rrezikshėm. Atėherė, cili ėshtė helmi i Hashim gjarprit? Nga shqyrtimet e mėhershme shkencore, religjioze, dhe folklorike u vėrejt se gjarpri ėshtė mashtrues, rrenc, tradhtar, dhe komplotist. Si i tillė, Thaēi duket tė jetė kryeministri mė unikat nė Evropė, sikur hundraku nė mesin e gjarpinjve. Edhe disa veēori fizike i ka unikate qė pėrputhen mė sė shumti me hundrakun. Shikoni me kujdes fotografitė mė poshtė. Fotografia 4: Frizuara e Hashimit dhe Hundrakut! Hashim gjarpri mund tė jetė besnik vetėm nė rastet kur i tradhton dhe dėmton tė tjerėt pėr tė ngrėnė vetė. Sikur gjarpri, ėshtė nė gjendje ta hajė dhe kapėrdijė gjėra qė janė disa herė mė tė mėdha se koka e tij. Ndihet shumė krenar dhe kryelartė pėrkundėr dėmeve qė u shkakton njerėzve. Fotografia 5: Gjarpni e ka qu kryt si kali! Hajredini suditet qe 30 vjet pi rrenve Ka, kah me ja majt poplli! Shikoni mė shumė: Tjetėr lloj gjarpri pos hundrakut nuk i pėrgjigjet mė shumė Hashimit, si nė sjellje, veēori fizike, vendlindje dhe vendbanim, origjinalitet, karakter dhe komplote. Populli nuk thotė kot: Si vendi, ashtu edhe kuvendi, pra si hundraku, ashtu edhe Hashim gjarpri. 3.2. Ēka ėshtė Thaēizmi? Pėrgjigje Visar Ymerit Nė njė artikull tė botuar nė tetor 2010, aktivisti i Lėvizjes Vetėvendosje!, tani deputet dhe shef i grupit parlamentar nga radhėt e kėsaj partie, Visar Ymeri, sqaronte se ēka ėshtė Thaēizmi, duke u pėrqendruar nė tri dimensione: 1) tentimi i Thaēit pėr puē nė Kuvendin e Kosovės pėr privatizimin e PTK-sė; 2) Thaēizmi si ideologji; dhe 3) Thaēizmi si injorancė. Nė dimensionin e parė Thaēizmi kuptohet si presion qė i ėshtė bėrė Thaēit, kushedi se nga kush por me gjasė nga tė huajt, pėr ta shtyrė me forcė strategjinė e privatizimit tė PTK-sė me urdhra tė rrepta deri nė atė masė sa qė Thaēi dukej sikur nuk guxon tė dalė jashtė Kuvendit pa e miratuar strategjinė. Nė kėtė pikė Visari bėnė dallimin ndėrmjet Thaēit si qenie fizike dhe zėrit tė tij, ku i dyti zemėrohet me tė parin. Thaēizmi si ideologji kuptohet se kėrkesat e qytetarėve pėr mbrojtjen e pronės publike (tė cilėn Thaēi po do tu jap mafiozėve tė huaj), sipas Thaēit, janė mentalitet komunist, ēka nuk ėshtė ide e tij por urdhėr nga snake charmer i tij, ambasadori i SHBA-ve nė Kosovė, Christopher Dell. Ky konstatim i Visarit pėrputhet nė mėnyrė tė pėrkryer me dimensionin e parė tė Thaēit kur vetė zėri i tij ėshtė nė shpėrputhje me mendjen dhe qenien e tij, pra goja e tij flet me mendjen e tjetėrkujt ose urdhėrdhėnėsit tė huaj. Tek Thaēizmi si injorancė Visari sqaron mungesėn brengosėse tė dijes sė Thaēit pėr terma qė i pėrdorė si: komunist, socialist, ekonomi e tregu, ultramajtizėm, e tjera. Edhe kjo pėrputhet me dy dimensionet e para kur zėri shkrep fjalė tė kundėrta me parimet teorike dhe praktike tė kėtyre termave. Thaēizmi mund tė jetė ideologji e injorancės kundėr shtetit, qytetarėve, dhe qenies sė shqiptarėve, por jo si e tillė nė qarqet e mafiozėve vendorė dhe ndėrkombėtarė tė cilėve u shėrben. Njė dimension tjetėr i Thaēizmit mund tė kuptohet nga Teoria e pazbuluar e egėrsisė sė Hercegovinės, Krajinės/Kninit, dhe Drenicės, ose rajoneve prej nga kanė ardhur nė kryeqytete disa nga kriminelėt me tė mėdhenj. Ata qė e njohin historinė, ndoshta nuk janė dijeni pėr kėtė: se ngritja, ardhja nė pushtet dhe sundimi i Ustashėve nė Kroaci gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, nuk ka thuajse asgjė tė pėrbashkėt me zyrtarėt e Kroacisė. Gati tė gjithės udhėheqėsit e Ustashėve dhe Shtetit tė Pavarur Kroat (NDH) vinin nga rajoni i Hercegovinės, kryesisht nga njė komunė e vogėl dhe e pazhvilluar e quajtur Lubushki, e cila sot i ka pėrafėrsisht 28,000 banorė. Ja udhėheqėsit Ustash nga Ljubushki dhe komunat e Hercegovinės: Ante Paveliq (1889 1959) i njohur si Pogllavnik (kryesuesi, ose i pari dhe mė i rėndėsishmi) i Ustashėve dhe NDH-sė, ka lindur nė fshatin Bradina tė komunės sė Konjiqit nė Hercegovinė. Andrija Artukoviq (1899 1988) i njohur si Himleri i Ballkanit, ka lindur nė fshatin Kllobuk tė Lubushkit. Vjekosllav Maks Luburiq (1911 1969) komandant i kampit tė Jasenovcit, ka lindur nė fshatin Humac tė Lubushkit. Miroslav Filipoviq Majstoroviq (1915 1946), udhėheqės i kampit tė Jasenovcit dhe mė herėt administrator i kompleksit tė kampit tė Jasenovcit, ka lindur nė Hercegovinė (nuk dihet vendi ose fshati). Petar Brzica (1915 - ) i njohur si mbreti i heqjes sė kokave me thikė, ka lindur nė Shiroki Breg, ngjitur me Lubushkin. Dinko Shakiq (1921 2008), njėri prej udhėheqėsve tė ushtrisė dhe nė njė kohė komandant i kampit tė Jasenovcit, ka lindur nė Studenci tė Lubushkit. Vetėm dy tė tjerė tė njohur kishin lindur jashtė Hercegovine: Lubo Milosh (1919 1948) nga Bosanski Shamac (pra jo nė Kroaci, por nė Bosnje), shef i shėrbimit sekret, zėvendės komandant i Jasenovcit; dhe Ivica Matkoviq (1913 1945) komandant i Jasenovcit ndėrmjet janarit 1942 dhe marsit 1943, i lindur nė Zlarin afėr Shibenikut, i vetmi kroat i Kroacisė nė hierarkinė e lartė tė Ustashėve. Ja rasti me disa serbė tė Krajinės: Momqillo R. Gjuijiq (1907 1999), komandant i ēetnikėve, i njohur me pseudonimin pop vatra (prifti i zjarrtė) qė mbėshteste financiarisht rebelimin e serbėve tė Kninit kundėr Kroacisė gjatė gjysmės sė parė tė viteve 1990-ta, ka lindur nė Knin. Zdravko Ponosh (1967 - ) ish-shefi i shtabit tė forcave tė armatosura tė Serbisė nga 2006 deri mė 30 dhjetor 2008, ka lindur nė Knin. Ėshtė miku i Agim Ēekut. Duhet tė jemi tė sinqertė me karakterin dhe patriotizmin e Agim Ēekut, pavarėsisht nacionalitetit tė gruas sė tij. Mirko Marjanoviq (1937 2006), ish-kryeministėr i Serbisė (1994 1998 dhe 1998 2000), i cilėsuar si kukull ose kėlysh i Millosheviqit, ka lindur nė Knin. Heercegovina (me pėrjashtim tė Mostarit), Krajina, dhe Drenica janė rajonet mė tė prapambetura nė vendet/shtetet pėrkatėse, si pėr kah resurset natyrore ashtu edhe zhvillimi ekonomik. Rajonet e prapambetura kanė prirje mė tė madhe pėr rebelim dhe kryengritje, qoftė kundėr tė huajve, qoftė kundėr popullsisė vendore. Kjo ėshtė vėrtetuar me kroatėt e Hercegovinės, serbėt e Krajinės, dhe shqiptarėt e Drenicės, ndonėse kėtyre tė fundit u ėshtė imponuar rebelimi shkau i terrorit nga tė huajt ndaj shqiptarėve, kryesisht nga ai serb. Se ēka bėjnė njerėzit e rajoneve tė tilla kur vijnė nė kryeqytete, tregon pėrvoja e Ustashėve tė Hercegovinės kundėr nacionaliteteve tjera. Ndėrkaq, pėr serbėt e Krajinės, ardhja nė kryeqytet ėshtė pak a shumė mė specifike nė egėrsinė e shfaqur. Njė prej studimeve mė tė thukėta tė shpėrbėrjes sė Jugosllavisė dhe sfondit historik tė saj, thekson: Ndonėse shumica e partizanėve qė e ēliruan Beogradin me ndihmėn e pėrparimit tė Armatės sė Kuqe nė tetor 1944 ishin vetė serbė, ata mė sė shumti vinin nga rajonet mė tė prapambetura tė Kroacisė (Krajinės) e Bosnjė-Hercegovinės dhe kishin shumė pak tė pėrbashkėt me banorėt e kryeqytetit tė cilėt ishin tmerruar nga egėrsia e tyre [partizanėve serbė tė Krajinės dhe Bosnjės perėndimore] Christopher Bennet, Yugoslavias Bloody Collapse: Causes, Courses and Consequences (Shpėrbėrja e Pėrgjakshme e Jugosllavisė: Shkaqet, Rrjedhat dhe Pasojat), Hurst & Company, London, 1995, faqe 49. Deri-diku nė formė tė ngjashme ishin tmerruar edhe banorėt e Prishtinės nga drenicakėt pas luftės nė Kosovė 1998-99. Nė kėtė rast ka mė shumė dallime se ngjashmėri ndėrmjet ustashėve tė Hercegovinės, ēetnikėve dhe partizanėve tė Krajinės, dhe drenicakėve. Dallimet: Drenicakėt nuk kishin ndonjė emėrtim zyrtar tė formacioneve. Ata nuk e ēliruan Prishtinėn si partizanėt e Krajinės Beogradin; Ustashėt erdhėn nė pushtet me ndihmėn e Fuqive tė Boshtit, e konsoliduan pushtetin vetė dhe i pėrndiqnin nacionalitet tjera pėr interesat e kombit dhe shtetit tė vet; Drenicakėt erdhėn nė pushtet me ndihmėn e mafisė ndėrkombėtare pėr ta ndėrtuar shoqėrinė multi-etnike tė Kosovės pėr llogari tė serbėve dhe minoriteteve tjera kundėr shqiptarėve shumicė; Ustashėt konfiskonin pasurinė e tė tjerėve dhe e mbronin tė kroatėve me fanatizėm; drenicakėt e zhveshin popullsinė shqiptare nga pasuritė strategjike dhe ua shesin me ēmime absurde mafisė ndėrkombėtare; Ustashėt, ēetnikėt dhe partizanėt e Krajinės luftojnė tė huajt pėr interesat e kombit tė vetė; drenicakėt pėr interesa personale, hajni dhe tradhti kombėtare. Ngjashmėritė: Partizanėt serbė tė Krajinės dhe drenicakėt terrorizonin popullsinė e vetė kur erdhėn nė kryeqytet, tė parėt tė Beogradit, e tė dytėt tė Prishtinės; Hashim Thaēi ėshtė Pogllavniku i Kosovės. Ai ka lindur mė 24 prill 1968 nė Burojė tė Skėnderajt ose Bradina e Konjiqit tė Drenicės! Garniturėn politike nė pushtetin e Kosovės e kontrollon Drenica sikur ustashėt e Hercegovinės nė NDH. Sintetizimi i dallimeve dhe ngjashmėrive nuk pėrfshinė njė dallim qė ėshtė specifik pėr politikėn drenicake qė duhet pėrshėndetur dhe pėrkrahur pėr interesin e Kosovės dhe shqiptarėve thyerja brenda partiake ose mospajtimi i njė pjese tė Partisė Demokratike tė Kosovės (PDK) me Thaēizmin, ku pėrfshihen disa figura kyēe si Jakup Krasniqi, Fatmir Limaj, Azem Syla, Rexhep Selimi (tani nė Lėvizjen Vetėvendosje!), etj. Ndaj kėtyre, Thaēi po zhvillon komplote pėr ta mbajtur pushtetin vetė. Kėto janė disa dimensione qė e formojnė Thaēizmin, por ka edhe shumė tjera siē tregohet nė vijim, duke mos pretenduar se kemi arritur ta rrumbullakojmė se ēka ėshtė Thaēizmi nė kuptimin e plotė tė fjalės. 3.3. Thaēizmi dhe gjarpizmi komplotet kundėr Kosovės Numri i komploteve tė Thaēit kundėr Kosovės vėshtirė se mund tė pėrmblidhen nė kėtė titull. Do tė pėrpiqemi ti klasifikojmė disa, edhe pse ato janė shumė tė ndėrthurura ndėrmjet vete duke filluar nga ato politike, ekonomike, pėr interesa klanore, familjare, dhe individuale. Thaēi ėshtė nė gjendje tė bėjė ēmos nė dėm tė Kosovės pėr llogari tė tij. Ai deklaronte se nuk do tė kursej asgjė pėr ndėrtimin e autostradės Vermicė Merdar, pavarėsisht se ēdo mendje e arsyeshme e kuptonte se ti hyhet njė projekti 3 vjeēar me shpenzime sa 80 pėr qind e buxhetit vjetor tė shtetit, me mjete tė brendshme ose shtetit, ėshtė njė katastrofė ekonomike qė asnjė ekonomist nuk do tė guxonte ta pranonte. Ky ishte njė komplot i pėrmasave kombėtare dhe pėrgatitje e varrit pėr ekonominė kosovare ose gjendjes nė tė cilėn erdhi sot. Njė projekt kaq i madh ka mundur tė financohet me kredi nga institucionet financiare ndėrkombėtare si Banka Botėrore (BB) dhe Fondi Monetar Ndėrkombėtar (FMN). Mirėpo, komplotet e Thaēit kėtu ishin tė forta. Ai donte mjete nga FMN-ja pėr rritjen e pagave tė shėrbyesve civilė deri nė 50 pėr qind, disa pėr vete, njė pjesė tjetėr ti mbajė nėn kontroll shėrbyesit civilė qė tė votojnė, e me pjesėn e mbetur tė vjedh vota nė shkallė industriale. Me asnjė shtet nuk ka pasur marrėdhėnie me tė kėqija BB dhe FMN se me Kosovėn, dhe ēėshtė mė e keqja, menjėherė pasi Kosova u anėtarėsua nė kėto dy institucione. Thaēizmi udhėheq me sektorin joformal tė Kosovės. Regjimi i tij vret policėt doganorė sikur Luan Ademajn nga Loxha e Pejės nėse zbatojnė ligjin dhe nuk i shėrbejnė sektorit tė Thaēit. Kosova Petrol ėshtė kompani qė merret me importin e karburanteve. Atė e ka nė pronėsi Thaēizmi, ose e ashtuquajtura mafia e naftės qė bashkėpunon me trafikantėt serbė nė Mitrovicė tė Veriut, rajonin e Kosovės tė cilin Thaēizmi e ka shitur. Nė pjesėn hyrėse tė kėtij hulumtimi u pėrmend se gjarpri nė kulturėn indiane identifikohej si simbol i seksualitetit. Po tė kthehemi tė gjarpri i UĒK-sė (Hashim Thaēi), vėrejmė se njė prej arsyeve kryesore pse e lakmon pushtetin, pos hajnisė dhe rrenave, ėshtė shfrytėzimi i buxhetit tė shtetit pėr tė vizituar shtėpitė publike nė shtetet e huaja. Nė njė rast ishte zėnė me pelė pėrdore nė shtėpi publike nė Shkup. Mbeti i pashpjeguar misteri i asaj vizite tė fshehtė, nė tė cilėn reporterja e TVA2 nga Shkupi (Aida) thoshte se merrnin pjesė edhe pėrfaqėsues nga Shqipėria, por nuk pėrmendi ndonjė emėr. Disa spekulojnė se ai takim sekret ishte pėr ēėshtje biznesi, e disa ia atribuojnė asaj vizite shfryrjes sė epsheve seksuale tė Hashimit. Sipas tė gjitha gjasave, duhet tė kenė qenė tė dyja si qėllim, pra edhe marrėveshjet e fshehta tė biznesit (komploti kundėr PTK-sė qė u zbulua mė vonė), edhe shfrytėzimi i shėrbimit nė shtėpi publike. Ai video xhirim ka bėrė bum nėpėr mediet e Maqedonisė dhe nė Youtube, ėshtė shpėrndarė si virus bombastik. Paramendoni ju lutem se si do tė reagonin mediet e shteteve tjera pėr njė rast tė ngjashėm! Ja rasti pėr krahasim: Kryeministri i Norvegjisė shkon nė mėnyrė klandestine nė Suedi nė njė restorant tė dyshimtė. Ėshtė rregull standarde pėr ēdo shtet qė kur kryeministri i njė shteti tjetėr viziton vendin e tyre, paraprakisht njoftohet qeveria e shtetit mikpritės, pa marrė parasysh qėllimin e vizitės sė kryeministrit tė shtetit fqinjė, qoftė ajo vizitė private por edhe vizita nėpėr shtėpia publike. Si do tė reagonin mediet nė Norvegji nėse kryeministri norvegjez shkon si klandestin nė shtėpi publike tė Suedisė, dhe qeveria e Suedisė nuk di gjė pėr njė vizitė tė tillė nė njė lokal tė caktuar siē nuk di as qeveria e Maqedonisė pėr vizitat e Hashim Thaēit? Shikim tė kėndshėm tė ngjarjes sė pakėndshme: Pėr mė tepėr, shih Punimin Hulumtues pėr Diskutimin e Politikave Nr. ESP031 me titullin: Strategjia e komploteve ekonomike nėpėr pufa. Sikur tė ishte kryetari i SHBA-ve, do tė dilte nė bankė tė zezė menjėherė dhe do tė shkarkohej. A u kujtohet si e gjykuan Klintonin pėr veprimtari normale nė shtėpinė e vet me Monikėn, e mos tė flasim po tė zihej ilegalisht nė ndonjė shtėpi publike tė shtetit fqinjė sikur Thaēi, pėr shembull nė Meksikė. E kishin mytė krejt pėr adalet! Thaēizmi vetėm pėr ta mbajtur pozitėn lidhi koalicion me mafinė ruso-serbe, por me kėtė nuk po pajtohet popullsia. Pjesė e kėsaj mafie ėshtė edhe kolegji AAB-Riinvest, deputeti i parterit qeveritar tė Thaēit, UDB-ashi Muhamet Mustafa, nė lokalet e tė cilit u rrah aktivisti i Lėvizjes Vetėvendosje!, Frashėr Krasniqi, vetėm pse shpėrndante pamflete ku shkruhej: Kjo Qeveri i ka hipur skijave! Nė fakt, kjo Qeveri i ka hipur moti skijave. Gjarpri ėshtė mishngrėnės. I tillė ėshtė edhe Hashimi, madje gurmazin e ka mė tė madh edhe se tė gjarprit. Nuk ėshtė ky ndonjė krahasim figurativ sa ka tė bėjė me komplotin e Hashimit pėr mishin nė realitet. Gjarpri nė cilėsinė e Kryeministrit, nė fillim tė muajit korrik 2009 personalisht miratoi njė Udhėzim Administrativ nr. 07/2009 pėr importin e mishit. Udhėzimi ishte miratuar nė formė gjysmė tė fshehtė pėr publikun dhe bizneset. Askush nga mediet nuk e ka pasur pėrmbajtjen e plotė dhe autentike tė kėtij udhėzimi me pėrjashtim tė TV Klan Kosova, prej nga ėshtė shpėrndarė. Shqetėsimi i bizneseve ishte ndaj nenit 7 dhe 8 tė udhėzimit qė nėnkuptonte dhe i jepte dritėn e gjelbėr Qeverisė tė hapė ankand ndėrkombėtar pėr furnizim tė Kosovės me produkte tė mishit, duke pėrjashtuar kompanitė vendėse. Ky vendim i pacipė i Gjarprit, me tė drejtė i irritoj pa masė prodhuesit dhe pėrpunuesit e mishit, tė cilėt protestuan me paradė automjetesh duke shkaktuar tollovi nė komunikacionin e Prishtinės me moton Mos na largoni nga puna. Rreth 4,000 punėtorė janė tė inkuadruar nė industrinė dhe tregtinė e mishit nė Kosovė. Gjarpri nuk e bėri pa plan dhe pa paramendim tė mirė pėrpjekjen e monopolizimit tė importit tė mishit njė vit mė herėt nė bashkėpunim me Kostas Bakojanis, djalin e vajzės sė shovinistit grek Konstantin Micotakis, ish-ministres greke tė punėve tė jashtme, Dora Bakojanis Micotakis. Tė gjithė kėta dhe miku i tyre kosovar, kanė llogari bankare nė Qipron greke, siē kishin edhe Idi Amini, Sllobodan Millosheviqi, Sadam Huseini, e shumė diktatorė e kriminelė tė tjerė. Sa pėr kuriozitet ndėrmjet mishit dhe Hashim gjarprit, shikoni edhe kėtė pėrkufizim: Hashim-i m. (ar. Haīm) ai qė pėrshesh bukėn nė lėng mishi. Burimi: Fjalor fjalėsh tė huaja nė gjuhėn shqipe, Botimet Toena, Tiranė, 2007, faqe 235. Komplotet politike tė Thaēizmit kundėr Kosovės janė tė shumta. Ju mund ti dini disa ose shumicėn prej tyre. Mendojmė se mė e rėndėsishme ėshtė tė shpalosim komplotet kundėr rrethit tė tij tė ngushtė nė PDK qė kanė tė bėjnė me eliminimin politik, ose drejtimin e tyre pėr nė parti tjera. Komploti mė famshėm nė kėtė drejtim, i cili njihet si ngjarje nė publik por nuk publiku nuk e di se ėshtė komplot i Gjarprit, ėshtė kundėr ministrit tė mbrojtjes gjatė luftės nė Kosovė dhe atdhetarit tė devotshėm, Azem Syla, i njohur si komandant Daja (ėshtė daja i Hashim Thaēit). Gjarpri organizon komplotin kundėr dajės sė tij qė u bė botėrisht i njohur si rasti Bllaca. Meqenėse Gjarpri ėshtė tinėzar dhe nuk mund ta bėnte kėtė vetė kundėr njeriut mė tė afėrt tė tij nė hierarkinė e lartė tė PDK-sė, ai angazhon Nazim Bllacėn dhe Gani Gecin, i quajtur nga disa si Konti i Llaushės. Kėta tė dy me urdhėr tė hundrakut pėrgatisin njė CD ku shfaqet Nazim Bllaca si denoncues. Konti nė Kuvend akuzon publikisht partinė e hundrakut dhe vetė Gjarprin. Hundraku nuk mėrzitej fort pėr ato akuza, madje nė vetvete iu ėshtė gėzuar atyre, sepse e dinte se ku duhet tė godasė ky komplot i tij. Dhe pėr ēudinė e tė gjithėve, dėshmia e Bllacės nuk pėrmend Hashim gjarprin. Shėnjestra numėr njė ėshtė Azem Syla, ku Bllaca paraprakisht i kishte kėrkuar (me gjasė me urdhėr tė hundrakut) 100 000 euro. Zyrtarėt tjerė tė lartė tė PDK-sė qė i denoncon Bllaca janė Fatmir Xhelili dhe Fatmir Limaj. Vetė fakti se Limaj tani e denoncon hundrakun pėr tradhti edhe tė nivelit kombėtar, ėshtė dėshmi e mjaftueshme pėr publikun kosovar, nėse duan ta kuptojnė, se kėto komplote brenda PDK-sė dhe atdhetarėve tė Drenicės ėshtė duke i bėrė hundraku me urdhrin e njė mafie ndėrkombėtare, me emrat e tė cilėve do tė njihemi mė vonė. Disa muaj pas spektaklit Bllaca dhe gjersa aktualiteti i asaj shfaqje vazhdonte, njė mik i imi, emrin e tė cilit po e kodojmė si Vajguri (edhe kėtė emėr mund ta gjeni lehtė sikur tė Shumarit) po nxiton te unė qė isha pranė kompjuterit dhe po mė tregon i befasuar: - O me dit ti ēka kam pa sot! - Ēka ke pa? - E pashė Gani Gecin kry-um-kry me Gani Thaēin, vllaun e Hashimit nė ni kafe! - Le mos rrej! Hashim gjaprri ėshtė nė armiqėsi me gect e Llaushės! Ani tash masi dul Bllaca! - O pasha qeta dy sy kry-um-kry ishin kanė tu bisedu nkafe! - Mundet, se ky Bllaca spo e pėrmend Hashim gjaprrin. - Po deee! Po mdoket krejt punė e biznesit dhe mafisė ėshtė, e populli si din kto sene. Hundraku mė tutje vazhdon komplotin kundėr Fatmir Limajt nė EULEX, ndėrsa Limaj ia kthen topin duke e denoncuar hundrakun si fajtorin kryesor pėr tė kėqijat e tanishme qė po i shkakton popullit dhe Kosovės. Siē e theksuam mė herėt, hundraku ėshtė gjarpėr i ngathėt. Vetėm helmin e ka tė rrezikshėm pėr njeriun, sikurse Hashimi qė ėshtė i ngathėt (vetėm dėgjoni anglishten e tij dhe shikoni si e ngatėrron sekretaren amerikane tė shtetit Ollbrajt me Klinton) dhe tė kėqijat qė i shkakton pėr shqiptarėt e Kosovės. Shtrohet pyetja: Si ėshtė e mundur qė Hashimi tė jetė kaq i shkathtė me dreqni nė praktikė kur hundraku ėshtė trullan? Pėrgjigja ėshtė kjo: Gjatė historisė njerėzore, vetėm teknologjia dhe mjetet ndryshojnė. Shfaqja e dukurive dhe ngjarjeve mbesin tė njėjta. Njėsoj sikur ēifutėt Mojsiu dhe Aaroni qė bėnin komplote me gjarpėrinj kundėr Egjiptit, edhe nė Kosovė kemi komplotin e ēifutėve me gjarpėrinj. Nė gjuhėn mė tė thjeshtė dhe tė zhveshur, kemi tė bėjmė me komplotin e sė paku nėntė ēifutėve (be shoq, ka pjellė gjaprri, e i ka ba 9 gjaprra!) me dy gjarpėrinj e njė brevė (kėta janė gjarpinjtė e gjakut) kundėr Kosovės. Kėta ēifutė janė: David Klein, ēifut i Izraelit i cili ėshtė kėshilltar i hundrakut pėr ekonominė e Kosovės; Arie Rabfogel, kėshilltar i Qeverisė Gjarpri nė Ministrinė e Energjisė dhe Minierave. Ish-Ministrja e kėsaj Ministrie, Justina Pula, ka filluar ti shpaloj, siē thotė ajo, presionet qė i ka pasur nga kėshilltarėt ndėrkombėtarė. Hajde Justinė, ēelu mė shumė dhe tregoj popullit pėr komplotin e ēifutėve me gjarpėrinj!; Michael Farbman, ish-drejtor i misionit tė USAID-it nė Kosovė (ende punon kėtu), ēifut nga SHBA, ekspert nė projektet e energjisė; George Soros, ēifut nga SHBA me prejardhje nga Hungaria, qė financon shoqėrinė e hapur dhe civile tė nepėrkės (Luan Shllakut); Fondacioni i Vėllezėrve Rockfeller nga SHBA, ēifutė qė financojnė brevėn (Jeta Xharrėn) dhe emisionet e saj nė RTK, duke krijuar monopol nė raportime dhe emisionin Jeta nė Kosovė si e duan ata dhe kujt duhet ti lejohet e kujt ti ndalohet qasja nė RTK, ani pse RTK shpif se ėshtė 100% i Kosovės; Joel Simon, drejtor ekzekutiv i Komitetit pėr Mbrojtjen e Gazetarėve, ēifuti i cili i drejtonte Gjarprit letėr nė emėr tė organizatės qė pėrfaqėson duke i bėrė thirrje pėr mbrojtjen e Jeta Xharrės nga kėrcėnimet qė i paskan ardhur kėsaj nėpėrmjet e-mailave e junk mailave. Letrėn e tij e boton gazeta e shoqėrisė civile Koha Ditore, ose gazeta e Sorosit. Sa gazetari ėshtė rrahur brutalisht, madje edhe janė vrarė nė Kosovė, por Joel Simoni nuk e ka ēelur gojėn (nė mos paē thėnė: gazetarėt tjerė mbysni krejt vetėm brevėn duhet ta mbroj gjarpri edhe nga e-mailat anonim dhe junk mailat se e kanė misionin e pėrbashkėt pėr komplotistėt!); Christopher Dell, ēifut, ambasador i SHBA-sė nė Kosovė qė i inicion dhe koordinon komplotet nė nivelin mė tė lartė tė Kosovė. ky ėshtė snake charmer i Hashim Thaēit. Si i bie fyellit ēifuti, ashtu edhe gjarpri duhet tė vallėzoj. Nėse Dell-i thotė: Tė gjithė ata qė e kundėrshtojnė shitjen e PTK-sė janė komunistė, nostalgjikė jugosllav, edhe gjarpri duhet duhet ti poshtėrojė shqiptarėt me tė njėjtat fjalė nė Kuvend dhe nė medie qė i kontrollojnė komplotistėt e gjarpinjve. Ne i emėrojmė kryetarėt thotė kapitulli 10 i Kushtetutės sė Dell-it. Dell-i e nxori emrin e Atifete Jaghjagės nga zarfi dhe i tha hundrakut, krye-komunistit dhe nostalgjikut jugosllav tė Kosovės (Isa Mustafa) dhe kalit rus tė Trojės (Behgjet Pacolli): Votojeni kėtė. Ashtu edhe bėnė deputetėt e pozitės dhe disa tė opozitės (Lėvizja Vetėvendose! braktisi seancėn), tė cilėt besojnė nė gjarpinj; Nofkėn e UĒK-sė Gjarpri e kanė zbuluar dhe futur nė pėrdorim ēifutėt, mė konkretisht ēifutja Madeleine Albright sa ishte Sekretare e Shtetit tė SHBA-sė, e cila sot ka pjesėmarrje tė aksioneve nė telefoninė mobile IPKO; Joseph Biden, ēifut, nėnkryetar i SHBA-sė e quan Gjarprin George Washingtoni i Kosovės, edhe Garpri ėshtė gjarpėr, ndėrsa George Washingtoni ishte me prejardhje shqiptare nga rrethi i Pejės. Shih tė dhėnat e Institutit tė Biokimisė dhe i Gjenetikės, me seli nė Schafhausen tė Zvicrės, ka publikuar rezultatet e hulumtimit mė tė ri gjenetik tė liderėve botėrorė, sipas tė cilave del se presidenti historik i Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, George Washington, ka qenė me prejardhje shqiptare. Gjarpri i dytė i ēifutėve nė Kosovė ėshtė Luan Shllaku, ani pse nė publik nuk njihet si i tillė. Gjarpri gjarprin nuk e han, prandaj plani i nepėrkės kundėr hundrakut (Luan Shllakut kundėr Hashim Thaēit) qė shpaloset nė kapitullin 4 tė kėtij Punimi, ėshtė qesharak dhe i rremė. Nga ky konfrontim i gjarpinjve pėsojnė vetėm shqiptarėt, pra ėshtė e lojė e ēifutėve me gjarpinj, qė haset kudo nė plaēkitjen e pasurisė publike siē ishte rasti me shpėlarjen e afėr 6 milionė eurove nė emėr tė reklamave bajate pėr ti prezantuar shqiptarėt e Kosovės si Evrokopukėt e Rinj, ku shfaqeshin disa tė rinj ēoroda, skilipece, dhe shakllamana. Paratė i mori firma nga Izraeli Saatchi & Saatchi. Plus infinit raste tjera tė shpėlarjes sė parave, krimit tė organizuar, korrupsionit, etj. 4. Gjarpri i shoqėrisė civile Luan Shllaku (Nepėrka) Nepėrka, qė aq shumė u pėrmend gjerė mė tani dhe e paraqitem nė fotografinė 2, ėshtė njė gjarpėr helmues, por jo aq shumė sikurse hundraku. Disa lloje tė nepėrkės si vipera aspis dhe vipera ursinii, mund tė kenė ngjyrė dhe lara tė kuqėrremtė sikur hundraku. Nepėrka vipera berus nga fotografia 2 mė herėt dhe kjo nga fotografia 6 mė poshtė, ka ngjyrė tė pėrhirtė dhe me lara tė bardha. Ėshtė gjarpėr mė i zhdėrvjelltė se hundraku, dhe pėr shkak tė aftėsisė manovruese mė tė madhe dhe reagimit, populli e quan gjarpėr katil. Sa herė dikush u thotė: E pash njė gjarpėr katil ton topa-topa, e kanė fjalėn pėr nepėrkėn. Ndonėse i quajtur katil, kafshimi i nepėrkės nuk ėshtė mė helmues se i hundrakut. Fotografia 6: Frizura (shigjeta e kaltėr) dhe lėkura (shigjeta e kuqe) e nepėrkės dhe Luan Shllakut! Nė Kosovė, gjarpėrinjtė, varėsisht prej llojeve, kanė ngjyra dhe forma tė ndryshme. Mė sė lehti ėshtė ti dalloni nė kokė. Tek koka, gjarpėrinjtė mė dallues janė hundraku dhe nepėrka. I pari e ka kokėn pak tė gjerė ose me tė madhe, dhe e ka njė majuc tė kthyer pėrpjetė si brirė. Sa herė doni ta mbani mend se si duket koka e hundrakut, vetėm shikoni frizurėn e Hashim Thaēit dhe atė majucin e saj nė mes tė kthyer pėrpjetė, pikėrisht sikur majuci i hundrakut nė mes tė kokės i kthyer pėrpjetė. Edhe nepėrkėn mund ta dalloni dhe identifikoni shumė lehtė nė bazė tė kokės. Nepėrka e ka pjesėn e pėrparme tė kokės ose kablushėn (frizurėn) disi tė ndarė nė dy pjesė. Sa herė doni ta identifikoni kėtė gjarpėr, vetėm shikoni dhe mbani mend kablushėn e Luan Shllakut. Mėnyrė tjetėr pėr identifikimin dhe dallimin e nepėrkės nga hundraku, ėshtė se nepėrka e ka kokėn mė tė vogėl. Fakt: Hashim Thaēi e ka kryet ma tmadh se Luan Shllaku. Nėse edhe kėto nuk u mjaftojnė pėr dallimin e nepėrkės dhe hundrakut, atėherė konsultohuni me librat e shenjta si Bibla, dhe profetėt ēifutė nga Lindja e Mesme si Mojsiu, Isaia, dhe Jezusi. Fakt: Jezusi i referohet nė Bibėl nepėrkės ose gjarprit autokton tė Lindjes sė Mesme dhe ēifutėve, ndėrsa hundraku ose gjarpri ilir ėshtė gjarpėr autokton i shqiptarėve. 4.1. Luan Shllaku si intrigant Luan Shllaku ėshtė drejtor ekzekutiv i Fondacionit tė Kosovės pėr Shoqėri tė Hapur (KFOS), njė degė e Institutit pėr Shoqėri tė Hapur (Open Society Institute) me seli nė Nju Jork. Luani ėshtė nga Gjakova. Gjakovarėt njihen si ajka e nepotizmit nė Kosovė, ose siē thotė populli: gjakovart janė pėr tvetin. Mirėpo, misioni i shoqėrisė sė hapur dhe civile nuk ishte dashur ta duroj nepotizmin gjakovar dhe miqtė e tyre. Intrigat dhe nepotizmi i Luan Shllakut janė tė panumėrt nė emėr tė shoqėrisė sė hapur dhe civile. Pėr disa intriga tė tij shih punimet: Komploti kosovar nė stilin e mafisė me fondet ēifuto-gjermane, dhe Strategjia e komploteve ekonomike nėpėr pufa. Tek ky i fundit (punimi nr. ESP031) do tė shpalosim konspiracionet dhe keqpėrdorimet e Luan Shllakut me projekt propozimet dhe emrat e ekipit tė projektit qė ju i dėrgoni nė KFOS, madje edhe pa ia bashkangjitur emrat koncept propozimeve. Dėrguam njėherė nė ide ose koncept propozim qė e kėrkonte me shpallje KFOS-i. Shpallja botohej, ku tjetėr pos nė gazetėn e shoqėrisė civile Koha Ditore. Luan Shllaku e sheh aty emrin e Bashkim Kastratit, profesor nė katedrėn e farmacisė, fakulteti i mjekėsisė nė Universitetin e Prishtinės. Ne kishim bėrė dhe nėnshkruar njė kontratė me tė pėr angazhim nė projektet e ekonomikės sė mjedisit, e cila i duhej pėr marrjen e vizės pėr vizitė nė Slloveni ku duhej tė takoheshim me udhėheqėsin e SL Consult nga Lubjana pėr projekte tė pėrbashkėta. Disa ditė para se tė udhėtojmė me tė pėr nė ambasadėn sllovene nė Shkup, Bashkimi erdhi nė zyrėn tonė dhe po na tregon se Luan Shllaku ėshtė fjalosur me tė shkaku i bashkėpunimit tė tij (Bashkimit) me ne, dhe se Luani e kishte njoftuar se koncept propozimi i INEPRA-s nuk vjen nė shprehje hiq dhe si i tillė do tė hidhet menjėherė. Kaq alergji kishte pasur nepėrka kundėr INEPRA-s, deri nė masėn sa qė i kishte thėnė Bashkimit se kot e kanė atė koncept propozim; svjen nshprehje hiq. Nuk ishte ndalur nepėrka me kaq. Ia kishte turrur mikut dhe vendėsit tė tij, Bashkimit, me shantazhe, pse ai bashkėpunon me neve. Po e pyes Bashkimin: - Ēka ka more ky njeri qė kėrcen kėshtu si dreqi? - Oo ky ėshtė intrigant i flliqt. Veē mos mujt, se ky me kurgja tjetėr nuk merret pos me intriga. Hiqu tina! Shkojmė nesėr ne nė Shkup. Kompletuam dokumentet e nevojshme me Bashkimin dhe pas dy ditėve u nisėm unė e ai me veturėn e tij pėr nė Shkup, pėr viza. Gjatė rrugės, Bashkimi po mi tregon pisllėqet e panumėrta te Luan Shllakut, prej kohės kur e kishte sjellė nė KFOS njė komunist i quajtur Shkėlzen Maliqi, e deri te kjo intriga e fundit kundėr nesh. Pozita e nepėrkės si drejtor ekzekutiv nė KFOS i shėrbente kryesisht biznesit privat tė tė afėrmve tė tij me fondet e Sorosit nė emėr tė shoqėrisė sė hapur dhe civile. Nga Bashkimi kuptova se Luan Shllaku ėshtė djali i tezės sė Agron Rezniqit, pronari i ndėrmarrjes private botuese Grafika Rezniqi. A i ke pa gjithė ato libra, broshura, katalogje dhe gjėra tjera tė shtypura qė gjenden aty nė KFOS? Sen mi kėtė tokė gja dreqit si vyejnė. Krejt ato i ka shtyp Luan Shllaku te tezaku i tij nė Grafika Rezniqi sa mė shumė qė ėshtė e mundur veē me i ba biznis tezakut, thoshte Bashkimi. - E njoh kėtė Agron Rezniqin. Djalė i mirė dhe serioz mdoket. A bash tezak me Luanin qenkan a? - Po de. - Bre i kam do publikime tė KFOS-it, e tash po mė kujtohet Dizajni dhe shtypja: Grafika Rezniqi. - A tash pe din a? Krejt publikimet e KFOS-it Luani i shtyp veē qaty. Kqyr, me ngu ti mu, e merr ni letėr e ja shkrun Sorosit atje ku e ka bazėn pėr kėtė intrigant, nBudapest a ku e ka bazėn? - Nė Nju Jork e ka selinė, por nė Budapest e ka bazėn pėr Evropė. Ia shkruaj tė dyja bazave! - Eh! Ni letėr tfortė, edhe e kreh [kontrollon dhe korrigjon] nja dy-tri herė mirė. Anglishten e din ti, po? - Po more, ia qoj edhe pa e kreh hiq se evidenca pėr intrigat e tij janė tė vėrtetueshme dhe pakontestueshme. Me shkru spritoj, edhe kam arsye shumė tforta me i shkru Sorosit nbazė, edhe me iu tregu qė ta ndalin kėtė shpifarak; ēka osht puna e tina? Pse kcen ai si gjarpni me kafshu njerėz e pėrzihet nė punėt e huaja? - Intrigant bre! Veē mos mujt hiq, veē keq kqyr me ba. Po ti ia qon ni letėr tfortė Sorosit, edhe e kreh nja dy-tri herė. Ndaq, shkruje nshqip niher, e ma qon mu ti jepi edhe unė do sugjerime dhe e rregullojmė mirė, e tani e pėrkthen dhe ia dėrgon Sorosit. - Po more, sosht problem. Kryesorja ata e marrin letrėn. - Mos e le kurrqysh pa e qu. - More meniher masi ti marrim vizat. Kaluam nė bisedėn pėr ato qė po shkonim dhe na duheshin vizat. Ditėn e parė i dorėzuam dokumentet. Na thanė tė vijmė nesėr. Pyetėm nėse duhet edhe ndonjė dokument, edhe pse i kishim disa plotėsuese. Nuk na kėrkuan mė shumė. Rrugės prapa pėr nė Prishtinė dhe tė nesėrmen pėr nė Shkup, pėrsėri bisedat pėr intrigantin, dhe problemin e vizave. Kjo e fundit na e kaloj mė sė shumti kohėn, se pėr intrigantin e KFOS-it, nuk ia vlente mė tė diskutojmė aq shumė. Kuptohej se ai merrej vetėm me intriga nė kohėn kur ne po bisedonim pėr tė, tani kur unė po shkruaj, dhe kur ju po lexoni. Bisedonim pėr gjasat qė tė na i japin vizat, dhe problemin e tyre pėr shtetasit e Kosovės. Ishte sidomos nė qendėr tė bisedės problemi me vizat pėr Slloveni. Bashkimi po mė tregonte se si ambasada e Sllovenisė nė Shkup i torturonte shqiptarėt e Kosovės pėr viza duke i lėnė tė presin deri nė ora 6 nė mbrėmje nė dimėr, dhe nė fund dilte me grumbullin e pasaportave, ua shpėrndante tė gjithėve pa asnjė vizė. Ata qė kishin udhėtuar me autobusė prej Kosove dhe nuk mund tė ktheheshin prapa, flinin nė stacion tė trenit nė Shkup. Vazhdoj bisedėn gjersa ishim duke pritur pranė ambasadės: Kjo ėshtė tmerr! E sheh, prej ktuhit e deri nė fund atje bėhej rendi i kosovarėve. Ishin mbi 200 persona qė prisnin. Unė e incizoj me telefon, dhe ja qoj gazetės mė tė njohur sllovene Dello pėr ti sensibilizuar sllovenėt se ēka po na bėjnė. Unė po i tregoj njė rast kur mė duhej viza pėr njė konferencė nė Portorozh (nėntor 2006), se mua, njė numri zyrtarėsh qeveritarė dhe tė tjerė nga Kosova na ėshtė dashur tė vijmė deri nė 4-5 herė. Me asnjė lloj vize nuk mė ka ndodhur kėshtu, e mė sė paku pėr konferenca shkencore, tė cilat nė ēdo ambasadė i kam marrė brenda orėve. Por qe, ndodhi ashtu. Bile, Ahmet Shala (atėherė zėvendės drejtor nė Agjencinė Kosovare tė Mirėbesimit) gjatė konferencės nė Portorozh, nė bisedė joformale, po u ankohet pjesėmarrėsve slloven se me asnjė shtet kurrė nuk ka pasur problem mė tė madh me vizė se me Slloveni pėr kėtė rast. Ishim njė grup prej afėr 15 vetave nga Kosova qė duhej tė pajiseshim me viza pėr atė ngjarje, duke filluar nga kryeministri i atėhershėm Agim Ēeku, Ahmet Shala, Agron Dida, Lorik Haxhiu, dhe disa studiues. Iu ankoheshim Universitetit tė Lubjanės dhe kėrkonim tė intervenoj nė ambasadėn sllovene nė Shkup tė na i lėshoj vizat. Mezi na i dhanė vetėm 2-3 ditė para fillimit tė konferencės. Pėr rastin e dytė, Bashkimi kishte frikė se atij nuk do tia japin vizėn shkaku i njė lloj skandali tė mėhershėm qė ia kishte shkaktuar njė mik i tij (biznesmeni shqiptar nė Slloveni, Hetem Ramadani) kur i kishte kėrkuar tė intervenoj nė tė njėjtėn ambasadė nė Shkup, dhe ku ne ishim duke pritur. Kishte frikė se do ta refuzojnė pasi Hetemi kishte intervenuar me telefon pėr tė duke kėrcėnuar dhe fyer personelin e ambasadės: a e dini kush jam unė, dhe mė duket se edhe i kishte sharė. Personeli i ambasadės nė shenjė frike nga Hetemi kishte vendosur ta lė Bashkimin tė presė e tė sorollatet pėr vizė mė vonė, dhe pėr shkak tė atij rasti ti torturojė tė gjithė shqiptarėt tjerė nga Kosova qė drejtoheshin pėr viza aty. Tani fillova ta kuptoj, por e mbaja nė vete, pse u nxeh Ahmet Shala duke iu ankuar profesorėve dhe studiuesve sllovenė pse na mundonin kaq shumė pėr viza. Sllovenėt mbeteshin tė heshtur dhe vetėm thoshin se kjo ėshtė ēėshtje e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė tyre. Po ndoshta mė kanė harruar kėta [ambasada sllovene nė Shkup] prej asaj kohe dhe po shpresoj se nuk na nxjerrin problem, po mė thotė Bashkimi. - Hajt bre mos u tut. Kam qenė edhe mė herėt nė Slloveni, nuk ėshtė hera e parė qė marrė vizė sllovene. Qėllimin e vizitės e kemi tė qartė. Pėr punė zyrtare, konferenca, ēėshtje shkencore, secila ambasadė i lėshon vizat mė lehtė se ėshtė biznes i mirė i gjithanshėm; pėrfitojnė kompanitė ajrore se bileta kur nxirret pėr vizitė tė shpejtė kushton mė shtrenjtė, pėrfitojnė hotelet, shkon pėr dy-tri ditė e kthehesh dhe kėshtu pėrfiton edhe ambasada me taksa pėr viza, e tjera. Ndryshe ėshtė kur janė nė pyetje vizat turistike, tė punės, bashkim familjar, se aty kėrkohen shumė dokumente, konfirmime, vonon pėrpunimi, shprehim dyshim rreth qėllimit tė vizės. - Po, ama si dihet ktyne! A tkallxova qysh u bojke reni ktu deri nė 200 vetė, i lejshin me prit deri nė ora 6 tė mbrėmjes, e nė fund u thoshin ejani nesėr. Kanė flejt shqiptart edhe nstacion ttrenit ktu. Ja u kam qu unė dosjen Dello-s; - Jo e di, qashtu na ka pas ndodh edhe neve pėr Porotozh. Katėr-pesė herė mu ka dasht me ardh prej Prishtine, veē neve na tregonin nė ora 3-4, e sna lejshin deri nė ora 6. - Nėse na i japin, ty kanė me ta dhanė veē pėr Slloveni (kishim kėrkuar Schengen njė vjeēar) se e ki pasaportėn e Kosovės, e sllovent nuk japin Schengen pėr herė tparė nė njė tė tillė, kurse mua mund tė ma japin Schengen se e kam pasaportėn e Serbisė. Nejse, na i dhanė vizat menjėherė ditėn e dytė. Mua pėr njė muaj vetėm pėr Slloveni, ndėrsa Bashkimit Schengen pėr njė muaj. Kėshtu u minimizua ndikimi i skandalit tė Bashkimit nėpėrmjet Hetemit kur nga frika se do tė refuzohet, mori Schengen nga ajo ambasadė pėr njė muaj, ndėrsa unė (ndoshta shkaku se e kanė mbajtur mend Bashkimin; se sllovenėt bari nuk hanė!) ma dhanė vetėm pėr njė muaj meqenėse isha bėrė bashkė mė tė pėr tė njėjtin qėllim. Sidoqoftė, vizat pėr Slloveni nuk ishin mė problem pėr ne, dhe mund ta merrnim tjetrėn njėvjeēare menjėherė pas njė muaji. E kuptuan se ambasada nuk ka mundur tė na zė besė dhe ka dashur tė na testoj pėr njė muaj. Po qė se na nevojitej tjera pėr 1 apo 10 vite, ambasada aty ishte. Bashkimi planifikonte tė arrijė nė Lubjanė me veturė, ndėrsa unė me aeroplan (sepse nuk mund tė kaloja nėpėr Serbi me pasaportė tė Kosovės). Me rendėsi ishte se takoheshim nė tė njėjtin vend nė Lubjanė pėr punė zyrtare. Gjatė asaj kohe, Ombudsmani i Sorosit po i hetonte intrigat e Luan Shllakut kundėr tė cilit Bashkimi mė kėrkonte tė shkruaj njė letėr tė fortė dhe ta krehi nja 2-3 herė. Dhe ēfarė ndodhi disa ditė pasi i morėm vizat? Bashkimi nuk erdhi nė Lubjanė fare dhe e kishte shfrytėzuar vizėn pėr vizita nė shtete tjera, pėr qėllime tjera. Mė shkruan njė letėr dhe mė akuzon se po ia dėmtoj raportet me, siē e quajti ai tani, mikun e tij tė pėrjetshėm, Luan Shllakun. Letrėn ia kopjon edhe nepėrkės. Ndėrsa para se ta merrnim vizėn, mė ka shkruar njė letėr me titullin e madh INTRIGAT!!! nė tė cilėn ai me paralajmėron se sa intrigant ėshtė Luan Shllaku. Pėr ēdo rast, tė dyja letrat e Bashkimit janė tė ruajtura; edhe ajo ku ai pėrpiqet tė mė bind mua si kokėfortė qė po kam vėshtirėsi ta kuptoj se sa intrigant e i mbrapshtė ėshtė Luan Shllaku pėr tė cilin Bashkimi thotė se e njeh qė nga fėmijėria, edhe ajo ku ai mė tregon se nuk e ka ndėrmend tė prishet me mikun e tij, dhe se do tė mė padisė po qė se e pėrmendi kėtė ēėshtje. Ai po ashtu kishte thėnė se siu ėshtė dashur asgjė viza Schengen qė e mori nė shpinė tė INEPRA-s, edhe pse me atė vizė qė si duhej sen, shkoj pėr ti realizuar punė tjera tjetėrkah. Kontrata ėshtė ende nė fuqi tė plotė. Mund ta padisė unė kur tė dua Bashkimin. Ekziston vetėm njė problem: Kjo mund ti sjellė dėme shumė tė mėdha shqiptarėve tė Kosovės kur kėrkojnė viza sllovene. Bashkimi ende mendon se sllovenėt hanė barė. Ai nuk e di se viza qė ia kanė dhėnė dhe dokumentet qė i ka deponuar nė ambasadė, janė tė ruajtura. Ai po ashtu nuk e di se sllovenėt e dinė qė ai e ka shfrytėzuar vizėn pėr diēka tjetėr dhe tjetėrkund. Shumė lehtė kontrollohet kjo punė. Secili qė hyn e del nė Slloveni nga Kosova, e ka njė dėshmi nė pasaportė (pėr shembull vulė), ndėrsa autoritetet kufitare tė dhėnat nė kompjuter. Nė rastin e Bashkimit kur dihej data e hyrjes dhe daljes, sllovenėt nuk i kanė kėto gjėra por i ka tė gjitha provat ambasada e Sllovenisė nė Shkup. Ky ėshtė vetėm njėri prej shkaqeve tė shumta qė Kosovės jo vetėm qė nuk po i liberalizohen vizat, por po ia shtrėngojnė mė shumė lirinė e lėvizjeve pėr shkak tė nepismenave (analfabetėve) qė i ka krijuar Jugosllavia/Serbia nė mesin e shqiptarėve edhe nė universitete si rastin e Bashkimit. Edhe Bashkimi doli intrigant dhe njė lloj gjarpri si Luan Shllaku. Mė herėt thamė se gjarpri-gjarprin nuk e han, pavarėsisht a mund tė jetė intrigant njėri, e i ndershėm tjetri. Kėto lloje tė rasteve me viza ishte dashur tė zbulohen dhe bėhen publike, ashtu qė qytetarėt e pafajshėm qė mundohen shumė pėr viza, ta kuptojnė se njė prej arsyeve pse nuk u japin viza, janė pėrvojat e ambasadave me ēiftat e Bashkimave dhe nepismenave tjerė. Kur ambasadat kanė pėrvojė jo tė mirė me gomarllėqet e profesorėve universitarė nga Kosova, atėherė logjikisht krijojnė bindjen se qytetarėt me arsimim mė tė ultė mund tė jenė mė tė zi, ēka nuk ėshtė e vėrtetė, por ata kanė tė drejtė tė besojnė derisa ne nuk i denoncojmė karakteret e gjarpinjve. Luan Shllaku mė herėt kishte punuar nė Shqipėri. Thuhet se edhe atje ka bėrė tė zeza, ēka nuk ėshtė fare ēudi. Nė Tiranė flitet shumė pėr aferat e Hetem Ramadanit nė Shqipėri gjatė viteve 1990-ta me femra tė mitura sė bashku me pėrfaqėsuesin e kompanisė sė tij nė Tiranė, Luan Shllakun dhe disa tė tjerė. Sa mund tė jenė tė poshtėr sllovenėt? Kėtė pyetje ia bėja vetes gjatė kohės kur nė njė rast na mundonin pėr viza. E lash pėrgjigjen pėr mė vonė pasi tė shoh pėrvojėn nė konferencė, ose tė marrė konferencėn si tė ndarė nga ambasada. Konferenca ishte shumė e madhe, afėr 500 pjesėmarrės, dhe i kishte nė fokus tė punimeve tri shtete: Ukrainėn, Kazakistanin, dhe Kosovėn. Unė kisha pėrgatitur njė punim me dy sllovene nga Universiteti i Lubjanės, qė u botua para fillimit tė konferencės, me titullin Kosovo na poti v trzno gospodarstvo (Kosova nė rrugėn pėr nė ekonominė e tregut). Isha nė panelin pėr Kosovėn ku merrnin pjesė edhe dy sllovenė, dhe pėr ēudi, Vllado Dimovski (moderatori i panelit), pyetjen e parė e drejtoj tek unė: Cila ėshtė strategjia e UNMIK-ut pėr Kosovėn? Po i tregoj se UNMIK-u kur ėshtė vendosur nė fillim nuk ka pasur njė strategji dalėse nga Kosova, pra e dimė pikėn fillestare A, por nuk mund tė themi se kur mund tė jetė pika pėrfundimtare B, edhe pse dikur duhet tė jetė. Tė tjerėt, sidomos Agron Dida dhe Ahmet Shala nuk u pajtuan me kėtė dhe thanė se nė pranverė (mė 2007) ēdo gjė merr fund; Kosova bėhet e pavarur dhe UNMIK-u do tė shuhet. Njė pyetje tjetėr ishte pėr resurset (pasuritė) e Kosovės. Pėrgjigja qė e ofronin shumica e zyrtarėve kosovarė nė panel, ishte se njerėzit dhe popullsia e re e Kosovės janė pasuria mė e madhe. Kėrkoj moderatori edhe mendimin tim, sikur nuk donte tė pajtohej me pėrgjigjen qė ia dhanė tė tjerėt paraprakisht. I thashė: Edhe unė pajtohen se popullsia dhe mosha e re janė pasuria mė e madhe e Kosovės, por kjo mund tė jetė pengesė pėr zhvillim nėse nuk bėni diēka pėr ta. Merrni kėto xhirime nga konferenca prej organizatorit dhe gazetės sllovene Finance se nuk bėnė qė publiku kosovarė tė mbetet i painformuar, e ai slloven tė dijė mė mirė nėpėrmjet nesh se ēka ndodhė nė Kosovė. Nė konferencė kishte edhe studentė nga Kosova qė studionin nė Universitetin e Lubjanės dhe shtete tjera. Tek po bisedonim nė pauzė tė kafes, njėri po mė thotė: Valla sllovenkat ishin racė e mirė; pėrzierje gjermanė me sllavė! Kjo u interesonte shumicės sė pjesėmarrėsve nga Kosova nė atė konferencė sa tė bukura ishin sllovenkat aty. Pas konferencės, vendosa tė shkoj pėr Maribor ta vizitoj vėllaun qė punon atje. Njė ligjėruese nga Universiteti i Lubjanės (sllovenkė e mirė bile!) me tė cilėn e kisha shkruar artikullin pėr Kosovėn, me tė dėgjuar pėr kėtė, mė tha se nuk ke nevojė tė shkosh me autobus atje. I tha shoferit qė na kishte sjellė mua dhe Ahmet Shalėn nga Lubjana, tė mė dėrgoj deri nė Maribor. Tek isha nė njė kafene me vėllaun dhe po vėshtroja disa sllovene, mu kujtua ajo thėnie e shqiptarit nė konferencė: sllovenkat ishin racė e mirė pėrzierje gjermanė me sllavė, ēka aty nuk mė dukeshin. Prisja qė nė bazė tė paragjykimeve tė studentėve kosovarė, nė Maribor sllovenkat mund tė jenė mė shumė si racė e pėrzier me gjermanė (pėr shkak tė afėrsisė me Austrinė), dhe po e pyes vėllaun: More ktu po mdoken sllovenkat pak si bajate; atje nPortorozh ishin kanė fort tmira, si me kanė krejt aktore tHolivudit. Jo ka edhe ktu tmira po si ke pa. Atje ku je kanė ti i kanė zgedh kapak, se qashtu e kanė kta. E kta tont [qeveritarėt] kur vinė ktu e shkojnė ntakime zyrtare nėpėr Evropė, kqyrin shumė, kanė qef veē me ladru e me shpenzu, e pėr shtet e popull tvetin sja u nin hiq. E dinė sllovent kėtė mentalitet tshiptarve. Disa javė pas konferencės, po mė shkruan nga Universiteti i Lublanės njė mik i imi, Gazmend Qorraj, aktualisht ligjėrues nė fakultetin ekonomik tė Universitetit tė Prishtinės, dhe po mi pėrcjellė tė falat dhe lavdėrimet e dy sllovenkave me tė cilat kisha shkruar artikullin, dhe tė profesorit Janez Prashnikar. Mė tha qė skam lexuar aq nga ti, por mė mjafton vlerėsimi ai autorit tė mbi 400 punimeve shkencore (Janez Prashnikar ėshtė ekonomisti mė i njohur nė trojet e ish-Jugosllavisė dhe ndėr mė tė fortėt nė Evropėn juglindore). Nė fillim tė tetorit 2010 (afėr 4 vite pas konferencės e cila u mbajt nė mes tė nėntorit 2006) takova njė nga pjesėmarrėsit slloven tė konferencės sė Portorozhit kėtu nė Prishtinė. Po i sheh veturat e UNMIK-ut, dhe po mė pyet: Ende qenkan kėtu, plus e paskeni sjellė njė UNMIK tjetėr (EULEX-in)? Nuk qenka shuar gjatė pranverės 2007 siē thuhej nė konferencė. Ēfarė ti thosha? Se politikanėt e Kosovės gėnjenin, nuk kisha nevojė sepse kjo vetvetiu kuptohej nga koha dhe rrjedha e ngjarjeve. Ti them se pos gėnjeshtrave tė politikanėve kemi edhe shoqėri civile si opozitė dhe gjarpinj qė merren me komplote dhe intriga, edhe kėtė nuk mund tia them, por koha dhe ngjarjet po e sigurojnė pėrgjigjen. Vetėm i tregova se unė nuk jam duke e udhėhequr politikėn kosovare, dhe se nė Portorozh isha i qartė kur e tregova pikėn A ose kohėn kur ka filluar misioni ndėrkombėtar, kurse pikėn B ose pėrfundimin e kėtij misioni nuk e dhashė. Nė fund tė po tė njėjtit muaj (tetor 2010), e pėrditshmja sllovene Delo del me titullin: Politikanėt kosovarė nga opinga nė mercedese, ku tregon se shumica e politikanėve kosovarė u hodh nga opingat dhe balta e fshatit nė kolltuqe dhe nė mercedese. 4.2. Shoqėria civile e UBD-ashėve, nepotizmit, shpifjeve dhe konspiracioneve Asnjė parti politike nuk ėshtė mė pėrjashtuese e shoqėrisė se e ashtuquajtura shoqėri civile. Pyetja e parė qė secili lexues mund ta bėjė dhe ėshtė i interesuar ta dijė, ėshtė se ēka do tė thotė kjo, kush ėshtė shoqėria civile, si funksionon, ēfarė misioni ka, dhe kush po shitet si shoqėri civile, dhe sa e hapur ėshtė kjo shoqėri? Sė pari ofrojmė pėrgjigje pėrmbledhėse, e nė vijim ofrojmė hollėsi tjera. Shoqėria e hapur nė emėr tė sė cilės thirret KFOS-i dhe atė e etiketon si shoqėri civile, ėshtė njė grup i vogėl i OJQ-ve (Organizatave Joqeveritare) dhe individėve si shoqėri e mbyllur me veprimtari komplotiste. Kjo shoqėri njihet mė sė shpeshti nėpėrmjet tė ashtuquajturit Forumi 2015, i themeluar nga Sorosi dhe Instituti Riinvest, me njė fjalė, njė OJQ e Luan Shllakut dhe Muhamet Mustafės. Ja edhe anėtarėt kyē tė kėtij Forumi, ose siē quhen zyrtarisht, Anėtarėt e kėshillit: Anton Berishaj (mafiozi i telekomunikacionit), Azem Vllasi (ish-udhėheqės i lartė komunist), Dardan Velija (Zyra e kryeministrit), Isa Mustafa (kryekomunisti i Kosovės dhe kryetar i K.K. tė Prishtinės), Muhamet Mustafa, Luan Shllaku (nepėrka), Lulzim Peci, Mimoza Kusari, Shkėlzen Maliqi, Ilir Dugolli, Vjosa Dobruna, dhe Venera Hajrullahu. Shoqėria civile nė kuptim tė ngushtė, siē e reklamon propaganda e shumicės sė medieve nė Kosovė, identifikohet me Fondacionin Kosovar pėr Shoqėri Civile (KCSF). Ja bordi i kėsaj shoqėrie (shikoje edhe nė adresėn: http://www.kcsfoundation.org/?page=1,12): Xheraldina Vula / Kryetare - (TV21), Muhamet Mustafa - (Instituti RIINVEST), Luan Shllaku - (KFOS), Nadira Avdic-Vlasi - (RTK, Alem), Anton K. Berishaj - (Fakulteti Filozofik, Universiteti i Prishtinės), Goran Lazic - (Agjensioni Kosovar i Mirėbesimit ose AKM-ja famėkeqe e privatizimit), Nita Luci - (Universiteti i Prishtinės). A nuk janė personat kyē edhe kėtu tė njėjtit si nė Forumin 2015 (Muhameti, Luani, Antoni, dhe Nadira nė vend tė burrit tė saj)? Ēfarė shoqėrie e hapur dhe civile janė kėta UDBasho-komunistė dhe mafiozė?! Dhe shiko personelin e kėsaj KCSF: Venera Hajrullahu Drejtore Ekzekutive, Suzana Arni Drejtore e Programeve/Koordinatore e Programit tė Granteve...ndalu kėtu! Suzana Arni ėshtė gruaja e Luan Shllakut. Sa e hapur, dhe sa e zgjeruar ėshtė kjo shoqėri civile kur tė njėjtit persona gjenden si drejtorė dhe udhėheqės nė disa organizata, dhe kur po u dukej se janė ngopur me pozita udhėheqėse nėpėr organizatat e shoqėrisė cvile, duhet ti fusin edhe gratė e tyre (Luani Suzanėn, e Azemi Nadirėn)? Kush ėshtė ai mėzat, ose ajo lopė nė Kosovė qė mendon se kjo ėshtė shoqėri civile!? Po, po! Mėzat ose lopė, se njeri i arsyeshėm nuk mund tė jetė po qė se mendon se ky grup ka tė bėjė diēka me shoqėri civile. Ky ėshtė grup mafioz. Ka dėshmi tė konsiderueshme pėr krimin e organizuar, pisllėqet, hajnitė, shpifjet, dhe komplotet e tyre. Mė tutje, kjo shoqėri civile del nė opinion shpesh si grup, ku pėrfshihen jo mė shumė se 7-8 OJQ (nga mijėra tė tjera), ku vazhdimisht pėrfshihet Klubi pėr Politikė tė Jashtme tė cilin e udhėheqin Veton Surroi dhe Ylli Hoxha, pra njerėzit politik, dhe Lėvizja Fol. Detyra parėsore e kėsaj shoqėrie civile janė shpifjet, komplotet, dhe shpėrlarja e parave. Kėto shpifje i bėjnė aty ku munden, sidomos nė institucionet e Kosovės. Pėr shembull, shpifarakja trutharė qė e hanė sapunin pėr djathė, Besa Luzha, nga fondacioni gjerman Friedrich Ebert Stiftung, mė thoshte se sipas Ministrisė sė Punės dhe Mirėqenies Sociale, ju nuk jeni pjesė e shoqėrisė civile dhe se ti nuk mund tė jesh shoqėri civile. Po e quaj shpifarake trutharė sepse tė thuash qė njė institucion politik po u dashka tė vendos se kush guxon tė jetė shoqėri civile e kush jo, ėshtė pėrtej ēdo banaliteti tė shoqėrisė civile. Sipas Besa Luzhės dhe shpifarakėve nga rrethi i saj, kusht pėr tė qenė pjesė e shoqėrisė civile ėshtė tė jesh nė grup politik si Klubi pėr Politikė tė Jashtme, tė marrėsh lejen e politikanėve tė caktuar, dhe nėse do pozita udhėheqėse nė kėtė shoqėri, duhet tė jesh nepėrkė, UDB-ash, komunist jugosllav, apo mafioz nė ndonjė ndėrmarrje publike. Shoqėria civile e Kosovės paraqitet si opozitė e partive politike nė pushtet, ēka nė teori nuk do tė duhej tė ishte (shoqėritė civile kanė tjetėr mision), por nė fakt bashkėpunon ngushtė me mafinė e partive politike nė pushtet. Shembulli mė i freskėt pėr opinionin kosovar ėshtė rrahja e aktivistit tė Lėvizjes Vetėvendosje!, Frashėr Krasniqi, vetėm pse ky e kishte pyetur Kryeministrin (Hashim Gjarprin), nėse Kjo qeveri u ka hipur skijave gjatė kohės sė hartimit tė planit ekonomik nė Bansko tė Bullgarisė. Ku ndodh kjo rrahje? Nė lokalet e UDB-ashit Muhamet Mustafa qė mban disa pozita nė shoqėrinė civile dhe ėshtė deputet nga radhėt e partisė sė mafisė ruso-serbe Aleanca pėr Kosovėn e Re (AKR). Edhe me kėtė rast, qytetari i zakonshėm duhet tė jetė mėzat ose lopė nėse mendon se kjo ėshtė shoqėri civile. Ky grup mafioz dhe politik ėshtė shoqėri e nepėrkės, hundrakut, UDB-ashėve, komunistėve tė devotshėm tė Jugosllavisė dhe antishqiptarėve, dhe nuk ka gjė tė pėrbashkėt me shoqėri civile. 5. Ēka thotė komploti i nepėrkės kundėr hundrakut? Luan Shllaku kundėr Hashim Thaēit Nė fillim tė marsit 2011, shoqėria civile (tani po e dini se ēka dreqin ėshtė kjo nė Kosovė), me plan pėr pėrmbysjen e qeverisė kosovare. Nė arsyetimin qė e jep dokumenti i kėsaj shoqėrie, thuhet: Pėrbėrja e qeverisė sė re, tė votuar nė tė njėjtėn seancė, nuk pasqyron vullnetin e qytetarėve tė Kosovės pėr qeveri me duar tė pastra dhe kompetente pėr tė implementuar agjendėn e shtet ndėrtimit nė raport me sfidat qė e presin shtetin e ri. Koment: As ju nuk i keni duart mė tė pastra dhe jeni shumė tė zhytur nė krim tė organizuar po aq sa Qeveria. Madje, nėse ka ndonjė grupacion qė nuk pasqyron vullnetin e qytetarėve tė Kosovės, i pari dhe mė i mbrapshti jeni ju. Pėr kėtė arsye, organizatat e shoqėrisė civile, tė tubuara rreth fushatės pėr integritetin e institucioneve, e kanė vlerėsuar si tė domosdoshėm shprehjen e organizuar tė pakėnaqėsisė dhe mospajtimit qytetar me zhvillimet e fundit politike, tė cilat e shkelin vullnetin qytetar dhe kushtetutėn e vendit. Koment: Kjo dihet, por mos u mundoni ta fshihni faktin se shumė qytetarė janė mė shumė tė pakėnaqur me juve sepse edhe kjo dihet. Mos deshėt ju ta merrni pushtetin? Do tė ishte nė rregull sikur tė mos i vėni aty nepėrkat, UDB-ashėt, dhe familjarėt tuaj tė ngushtė, tė cilėt janė mė tė zi se kriminelėt e tanishėm nė pushtet?! Veprimet tė cilat do tė ndėrmerren nė kuadėr tė kėsaj fushate synojnė korrigjimin e kėtyre parregullsive.... Koment: Sė pari korrigjimet e parregullsive tė shoqėrisė civile sepse shumica e kėsaj i kanė duart e pėrlyera qė nga koha e ish-Jugosllavisė. Plani jep edhe format e veprimit nė faza dhe me data nė njė tabelė nė fund tė dokumentit tė shoqėrisė civile. Bartės tė fushatės ose planit pėr rrėzimin e Qeverisė janė gjithsej 7 organizata: KCSF, Lėvizja Fol, Syri i Vizionit nga Peja, Dokufest nga Prizreni, FDI nga Gjakova (nga vjen Luan Shllaku dhe KCSF = nepotizėm) dhe CBM nga Mitrovica. Thuhet se do tė marrin pjesė edhe gazetarėt, artistėt, dhe intelektualėt si bartės. A nuk u duket ky plan pėr atė qė diskutuam edhe mė herėt nepotizėm gjakovar? Qytetarėt mendojnė se kjo ėshtė Qeveri e Drenicės. Atėherė, ku janė organizatat pėr rajonin e Drenicės? Gjatė fushatės, organizatat e involvuara do tė ndėrmarrin veprimet e mėposhtme, por nuk do tė kufizohen vetėm me to: Protesta ditore, Shkrime nė gazeta, Deklarata tė pėrbashkėta publike, Konferenca pėr Media, Dekonstruktim i ngjarjeve, Takime mobilizuese me OJQ-tė nėpėr komuna tjera, Takime mobilizuese me Sindikatat e punės, Takime mobilizuese me studentėt, Performansa artistike, Debate televizive, Grupi nė Facebook, Posterėt dhe flyerėt, Protesta e madhe. Koment: Po tė udhėhiqen kėto nga njerėzit ose shoqėria civile e vėrtetė, do tė mund tė sillnin ndryshime pozitive. Nepėrkat dhe UBD-ashėt e shoqėrisė civile tė cilėt nė tė njėjtėn kohė janė nė partitė politike tė koalicionit qeverisės (Muhametin dhe Mimozėn i ke nėpėr borde tė shoqėrisė civile dhe AKR) e bėjnė edhe mė zi se hundraku. Pėrveē kėsaj, ishit ju shoqėria civile sė basku me militantėt e hundrakut qė e rrahėt Frashėr Krasniqin kur ai me vetėm njė pamflet (shih planin tuaj edhe sa fushata tjera shtesė i donit kundėr hundrakut!) pyeti nėse kjo Mimoza Kusari nė bordin e shoqėrisė tuaj civile ka shkuar nė Bullgari pėr ti hipur skijave nė emėr tė Qeverisė qė ju kinse planifikonit ta rrėzonit. Mendoni njė herė se sa materiali duhet shtypur pėr kėto fushata. Plani nuk tregon se ku ishte dashur tė shtypen, mirėpo nepėrka e kishte planifikuar kėtė fare mirė aty ku i ka shtypur thuajse tė gjitha mė herėt te tezaku i tij nė Grafika Rezniqi. Ēka po u duket tash ky plan? Plan i nepėrkės kundėr hundrakut pėr rrėzimin e Qeverisė, apo plan i nepėrkės pėr ta bėrė ēirak me biznes tezakun e tij? Pėrgjigja: Ėshtė kjo e dyta, sepse gjarpri-gjarprin nuk e han. 5.1. Heshtja e OSI-t dhe FES-it ndaj keqpėrdorimeve dhe kriminalizimit tė ndihmave tė tyre nė Kosovė Nė ankesėn e parė kundėr nepėrkės, pėr tė cilėn Bashkim Kastrati insistonte fuqishėm tė bėhet dhe krehet mirė nja dy-tri herė, kishte reaguar OSI nga baza por neve nuk na ka treguar. Kėtė strategji kamuflimi tė hetimeve e zbatojnė shumica e organizatave ndėrkombėtare nė Kosovė. Arsyet janė vėshtirė tė kuptohen pėr secilėn organizatė veē e veē. Megjithatė, njė mendim interesant i njė studenti gjerman pėr rastin e FES-it, na mundėson tė kuptojmė shumėēka dhe format qė duhet ndjekur pėr luftimin e mafisė dhe krimit tė organizuar nė shoqėrinė civile kosovare. Po i njėjti Bashkim qė u distancua nga ne posa e mori vizėn, i tregon Vajgurit se OSI e kishte kontaktuar Luan Shllakun nė bazė tė ankesės sė Isės, kishte biseduar nja njė orė me tė, dhe ia kishte thėnė do fjalė koxha tforta rreth mėnyrės sė sjelljes. Megjithatė, derisa misioni i nepėrkės vazhdon, ato fjalė tė forta tė OSI-it nuk ēojnė peshė dhe nuk patėn ndikim. OSI-t i ėshtė dėrguar edhe njė dėshmi pėr shpalljet e dyfishta tė KFOS-it nė Koha Ditore. Mė vonė i ėshtė dėrguar edhe njė dėshmi publike pėr konfliktin e interesit dhe nepotizmin ndėrmjet KFOS-it dhe KCSF-sė. Kanė mbetur ende tė heshtur. E njėjta dosje i ėshtė dėrguar edhe FES-it ku kemi kėrkuar sqarime nėse zyra e FES-it nė Prishtinė ėshtė degė ose zyre e FES-it nga Gjermania, apo filialė e KFOS-it, nepėrkės dhe Muhamet Mustafės? Gjersa OSI pėrgjigjej nė dosje, gjermanėt heshtin nė tėrėsi. Po qė se kėrkoni mendimin e kujtdo qė kanė ide pėr keqpėrdorimin e fondeve dhe pozitave nė organizatat ndėrkombėtare qė veprojnė nė Kosovė, thuajse secili ua jep kėtė pėrgjigje: Ato atje nė bazė vetė i detyrojnė kėta vendorėt dhe ndėrkombėtarėt tė merren me gjėra tė tilla, shiten kinse ne jemi tė thirrur pėr ti hetuar kėto keqbėrje, por kurrė nuk i bėjnė, dhe nėse po, kėtė e bėjnė vetėm sa pėr tė krijuar pėrshtypje nė opinion se kemi pak moral, i hetojmė gjėrat, dhe kinse po marrim masa ndėshkuese. Nuk ėshtė krejt kėshtu siē mund tu thotė gati secili qė i njeh praktikat e keqpėrdorimit nė punėn e vendorėve nė organizatat ndėrkombėtare. Misteri i heshtjes dhe mos ndėrmarrjes sė masave nga institucionet mbikėqyrėse ose gjykatėsit e kėtyre organizatave, duket pak mė ndryshe. Do tu sjelli sqarimin e njė studenti gjerman. Njė student gjerman qė mė ka intervistuar rreth ēėshtjes sė privatizimit nė Kosovė, ditėn kur Pacolli u zgjodh kryetar me shantazhe nė Kuvend, pra mė 22 shkurt 2011, tek po mė bėnte shumė pyetje dhe kėrkonte informata rreth inkuadrimit tė faktorit ndėrkombėtar nė procesin e privatizimit nė Kosovė, gradualisht kaluam edhe te diskutimi rreth korrupsionit dhe pyetja se, a ka ndonjė ide ose strategji si tė luftohet ky nė Kosovė kur edhe sistemin e drejtėsisė e kemi si njė organizėm tė pėrfshirė nė tė. Unė po i them se nuk ėshtė problemi kėtu vetėm te ndjekja e rasteve individuale ose grupore tė korrupsionit nga autoritetet e Kosovės apo tė Gjermanisė pėr tė huajt qė janė dėrguar nė mision; ėshtė edhe njė problem tjetėr ai i tolerimit tė korrupsionit dhe konspiracioneve nga organizatat si tėrėsi, duke pėrfshirė edhe tė Gjermanisė, e ndaj tė cilave organet kompetente tė hetimit nė Gjermani po mbesin tė heshtura. Ia tregova rastin e FES-it dhe KFOS-it tė cilin ia kisha dėrguar tė dyja palėve tė institucioneve qė tė sqarohen ndėrmjet vete se a janė filialat e tyre nė Kosovė tė ndara sipas strukturės qė keni ju, apo janė organizatė e pėrbashkėt vendore joformale me njė mision tjetėr qė po shihet nė praktikė. Mė kėrkoj qė tia pėrcjelli atė dokument (Komploti kosovar nė stilin e mafisė me fondet ēifuto-gjermane) kur tė kthehet nė Gjermani. Ia dėrgova, dhe pas disa ditėve po mė kthen pėrgjigje. Isha shumė i interesuar se ēka kishte pėr tė thėnė. Tė shohim tash sundimin e ligjit nė Gjermani ku edhe kryetari i shtetit (Horst Kohler) largohet pėr njė fjalė goje (rreth prezencės sė ushtarėve gjermanė nė Afganistan), se pėr Kosovė dihej ma pus nuk ka ku shkon. E kishte lexuar mė vėmendje dokumentin, dhe po thotė se arsyeja kryesore pse kėta nė Gjermani mundohen ta mbajnė tė heshtur kėtė problem, ėshtė shkaku i karrierave qė tė mos u dėmtohet imazhi bartėsve dhe institucioneve. E kishte vėrejtur se janė gjėra faktike dhe qė vėrtetohen, dhe nė fund tė asaj ankese thuhej: Na njoftoni nėse doni ti hetoni kėto raste dhe nėse keni nevojė pėr mė shumė evidencė, qė do tė thotė se ka edhe shumėēka tjetėr pos kėsaj e cila edhe ashtu mjaftonte. Nuk ėshtė se gjermanėt nuk janė shumė tė brengosur rreth asaj se ēka bėjnė tė huajt nė vendet tjera nėpėr filialat e institucioneve tė tyre. Pėrkundrazi. Pėr gjėra tė ngjashme brenda Gjermanisė, punonjėsit gjermanė fluturojnė automatikisht nga ato pozita nėpėr institucione, madje edhe nė hierarkinė mė tė lartė tė shtetit ku rastet bėhen skandal nė nivel kombėtarė. Mirėpo, pėr rastet nė shtetet tjera me institucione dhe fondet e tyre sikur nė Kosovė, tregohen tė heshtur pėr shkak tė imazhit. Mund tė merren me rastet e skandaleve tė individėve sikur tė Xho Trashler (ani pse ky nuk ishte hetuar pėr skandalin nė Kosovė por falsifikim tė diplomės nė Gjermani), por me institucione nuk u pėlqen dhe mundohen ta heshtin problemin. Atėherė shtrohet pyetja se si ėshtė e mundur tė ndalen skandalet kur paskan alergji ndaj hetimeve publike tė fondeve sikur tė FES-it? Thuajse e njėjta gjė ndodh edhe me OSI-n, i cili ėshtė fondacion privat dhe ishte dashur tė jetė mė i rreptė rreth keqpėrdorimit tė fondeve tė tij heshtin me qėllim qė mos zbulohet misioni kundėrthėnės nė praktikė tė cilin ata nuk do tė dėshironin tė ndodhte por ndodh, dhe e kanė tė vėshtirė tė reagojnė publikisht pėr shkak tė imazhit ose zbulimit nė publik tė tė zezave. Kush i vuan tėrė kėto pasoja nga mungesa e kėsaj hallke tė transparencės. I vuan Kosova. Vetėm vendorėt dhe reagimi i publikut kosovarė ėshtė nė pozitė tua ndaloj skandalet e tyre qė duken tė padėshirueshme pėr ēifutėt dhe gjermanėt, por kur ndodhin nuk mund tė reagojnė. Pėrndryshe, tė dyja palėt, ēifutėt dhe gjermanėt, pėr shkak tė historisė sė tyre, kanė alergji ndaj kėtyre gjėrave qė ndodhin me organizatat e tyre nė Kosovė tė cilat duken si tė pėrbashkėta nė skandale, ēka ata nuk do tė dėshironin tė jenė. Me tepėr do tė dėshironin ti kenė skandalet e ndara; ēifutėt tė vetat, gjermanėt tė vetat, se tė pėrbashkėta ose koordinuara, pėr shkak se kėtu problemi bėhet mė i ndjeshėm, ēka shkakton edhe pėrpjekjet e tė dyjave palėve ti kamuflojnė dhe heshtin kėto aq sa munden pėr shkak tė ndjeshmėrisė. Mosreagimi i kosovarėve nė kėtė drejtim, mund ta konfirmojė poshtėrimin e pjesėtarit tė EULEX-it Stefan Loren, se ju shqiptarėt jeni vėrtetė tė marrė, dhe se Kosova qenka vend i mirė vetėm pėr ta pshurrur! Kur tė reagoni, atėherė e shihni se edhe gjermanėt, edhe ēifutėt do tė reagojnė ndaj keqpėrdorimit tė misionit nė organizatat e tyre qė veprojnė nė Kosovė. 6. Pėrfundim Gjarpri nė kuptimin e pėrgjithshėm ėshtė personifikim i dreqit dhe ferrit. Ai ėshtė i pabesė, simbol i tradhtisė, intrigant, mashtrues, komplotist dhe bėnė vepra tė kėqija qė nga koha e Adamit dhe Evės, e deri nė ditėt e sotme. Gjarpri e ka gjuhėn e vet tė komunikimit me gjarpinj tjerė, e nė disa raste edhe me njerėz. Kur bashkėpunon me njerėz, mund tė pėrdoret kundėr rreziqeve tjera, por nuk ėshtė nė gjendje tė krijoj diēka tė mirė pėr njerėzit prej fillimit. Mė sė shumti sjellė vetėm pasoja pėr njerėzit edhe nė rastet kur ndonjėherė e pėrdorni kundėr rrezikut (rasti kur ju e nxirrni atė nga xhepi dhe ai i thėrret tė tjerėt nė ndihmė), ose e merrni pėr kuriozitet nė shtėpi dhe mė pas ēmendeni kur ai i pjellė tė tjerėt (rasti i Shumarit). Pėrpos qė mund tė komunikoj me njerėzit, gjarpri mund ti pėrngjajė shumė njerėzve edhe pėr nga forma fizike, mendja dhe sjellja. Hashim Thaēi quhet Gjarpri pėr shkak tė kėtyre tipareve. Ėshtė i species hundrak, njė gjarpėr autokton nė mesin e shqiptarėve, duket i hijshėm mė katrorė zigzag, dhe ėshtė shumė helmues. Kur i merr tiparet njerėzore, mund ta helmoj Kosovėn dhe tė ardhmen e popullsisė sė saj, jo vetė se nuk ka inteligjencė dhe ėshtė i ngathėt, por me direktivat e ekspertėve tė huaj tė specializuar nė pėrdorimin e gjarpinjve dhe brevave pėr komplote. Gjarpri mund tė jetė edhe i species nepėrkė nė formė tė njeriut. Ky gjarpėr tek shqiptarėt njihet si katil. I tillė ėshtė Luan Shllaku si pėr kah pamja ashtu edhe intrigat, por ėshtė mė pak helmues se hundraku. Realiteti nga profecia e Shumarit be shoq, ka pjellė gjaprri, e i ka ba 9 gjaprra, po konkretizohet nė rastin e Kosovės. Ēifutėve nuk u ka hije tė bėjnė kėso gjėra kundėr shqiptarėve. Publikut shqiptar dhe njerėzimit u mungon njė libėr qė duhet tė shkruhet me titullin: Tragjedia nė Kosovė: Njėqind pėr qind e shqiptarėve pėr tu zhdukur nga ēifutėt, qė do tė ishte njė kundėrvlerė ndaj librit tė ēifutit Harvey Sarner Shpėtimi nė Shqipėri: Njėqind pėr qind e ēifutėve tė shpėtuar nga holokausti. Ēifutėt kanė mė sė paku arsye pėr tė vepruar kėshtu kundėr shqiptarėve. Po tė vepronin kėshtu ndaj ēdo kombi tjetėr nė botė, mund tė spekulonim pėr teori konspirative, por kundėr shpėtimtarėve tė tyre tė dikurshėm (shqiptarėve) ėshtė diēka qė tė lė pa koment. Ėshtė e vėrtetė se sa mė shumė tė mbysni gjarpinj, aq mė shumė dalin, siē ėshtė e vėrtetė se ata qė i mbysin, rrallėherė ose kurrė janė kafshuar nga gjarpri. Gjarpri kafshon ata qė kritikojnė mbytėsit e tyre ose tė pafajshmit, shpesh herė edhe ata qė pėrpiqen ta pėrkėdhelin gjarprin ose tė bėjnė miqėsi me tė, ndėrsa mbytėsit janė imun ndaj kafshimeve tė gjarprit, pavarėsisht se sa shumė gjarpinj dalin. Pse komploti i gjarprit tė shoqėrisė civile (nepėrkės) kundėr gjarprit tė UĒK-sė ishte qesharak? Sepse qytetarėt duhet ta kuptojnė se gjarpri-gjarprin nuk e hanė. Gjarpinjtė, qoftė ai i shoqėrisė civile apo ai i UĒK-sė, punojnė kundėr Kosovės. Merre njanin, e mshaj tjetrit! Gjarpėr ai, e gjarpėr ky! Punė dhe komplote gjarpinjsh kundėr Kosovės dhe shoqėrisė sė saj. Kosovės nuk i duhet Lėvizja Fol ose llap-a-llap dhe shoqėria e hapur dhe civile dhe UDB-ashėve. Kosovės i duhet Lėvizja Vepro dhe shoqėria e mbyllur ushtarake dhe e atdhetarėve, e cila duhet tė veproj fshehtas pėr interesat e hapura civile tė popullsisė. © Isa Mulaj & INEPRA, 24 prill 2011, me rastin e ditėlindjes sė Gjarprit Ndalohet ribotimi pa lejen e Autorit dhe Botuesit Ndalohet pėrkthimi nė gjuhėt e huaja pa lejen e Autorit. |
|
|
|
|
|
#2 |
|
Anėtar i/e Rrespektuar
Anėtarėsuar: Oct 2008
Postime: 841
Rrespekti: 113
![]() ![]() ![]() ![]() |
Isa Mulaj ose ti kush do q e je qe e ke shkruar artikullin me perbuzje kunder drenices
-per veq se je nje flliqsirë dhe nje krahinarist barbar shpellor primitiv qe pa dyshim je - ashtu si q pranon primitivizmi e pa burreria dhe qyqaria kombinim e hundakia jote dinake dhe e shum tjerve anti drenicas qe kan kombinim qyqari bashkdyzim periqtje qyqari hundaki q e mendojn si ti e si disa te tjere hundaki qyqari binajkezim te tillet i kan lene grate e fmijt ne duar te shkieve ne masakra dhunime dhe tmerre - ashtu pranon edhe dinakeria e qyqaria jote me fole kunder nje krahine te njohur patriotike- shqiptare- por njerzit q e i lene grate dhe fmijt ne duar te armikut prit gjithqka prej tyre ata edhe drenicen e lene ne duar te armikut - keta njerz gojkqi goj hundak qe po flasin keq per regjione shqiptare - jan ne sherbim te huajve e ne radhe te parë te serbve-per shkak se nuk kan tjeter kah e fitojne paren vetem me sherbimine gojes s e keqe qqe ua jep armiku kjo nuk dyshohet pra - veq per pare flasin keshtu per kurgja tjeter por kur flet ne menyrë të tillë per drenicen shqiptare je agjent i serbve pa dyshim kush do qe flet ne menyre te till i tille esht - ne menyrë kaq devijuese genjeshtare mafioze manjake rankoviqste ................ tradhtare --- e ben krahasimine drenices me nje negativitet te till --- qe kurr nuk esht degjuar ne historine e shqiptarve-- si ne keto kohra --- e per qka, per shkak te hashim thaqit , ja pra se qka do te thot hndaki helmuese per karrige pe rte marr pushtet- por jo se ju dhimbset atdheu veq pushteti- ne menyre te te shizofrenizohen me knaqesite e tij sadiste - karrieriste hundakiste -pushtet dhe poshtrim e nenqmim jo real dhe i pa baza krjtesisht shtrmebrim i te vertetes duke anashkaluar menqurite e saj popullore intelegjente dhe potencialin qe dha drenica shqiptare ne sherbim te lirise e atdheut - Drenicasit jan gash krasniq hot grud kabash kelmend kuq berishë elshan bytyq jan fise shqiptare te rrenjes dhe votres shqiptare pra asgje e jashtzakonshme nje regjion normal i shqiptarve voter e te njejtit zjarr qe jan shperna neper banime neper kulla asgje tjeter qe ti te gjitha keto fise i diskrediton o isa mulaj dhe i ndane nga vatra e shqiptarisë per qellim te propagandes mjerane per nje grusht pare ha dhe me mirë e ha krymba o i gjorë mjeran se sa ket diskreditim qe i paske bere drenices shqiptare bujare dhe patriotike me taban te vjeter kombtarë e qe ishte prore mburoje e atdheut dhe ekontributit ata edhe ne podgorice e ne betejat e plave gucise kan marr pjese e ku do edhe neper kufij edhe celulat e ukq s i ngriten eringriten ku doqe binin ua ngriten eringriten perseri o mjeran . Shqiptarët nga drenica jan të parët kalors vullnetarë qe moren pjese ne betejen e trojes nga dardania ne kohrat antike dhe jan ata qe u rreshtuan ne mesine dardanve per te shkuar ne beteja ne ndihme trojanve ku mbeten atje me mija e mija te vrarë -poashtu beteja e famshme e kosoves perbehet nga nje numer i madh i shqiptarve drenicas - ku dihet qe heroi marash kapo kapaj i fisit kapaj kopaj fis i vjeter mbiemer iliro shqiptarë nga i cili u krijua kpanika e kopiliqi kaplina kobalina kabila etj ky pra hyri ne qadra e vrau sulltan muratin ne fushene kosoves derisa disa rrinin e flsinin per kompira se sa kan gjete drith e kompira pra patriotizmi i drenices vigjilenca mendja brenga dashuria perkushtimi ishin te hershme shum te hershme tradicionale atdhetare le j ti pallavrat more djal se pallavra jan ato qka ke shkruar - Pra marash kapaj qe serbet e quajten at fis pastaj kapila fshatin si fshatin makashaj mikushnice sipas varianteve serbe qe edhe shkodren e quajn skadar e shengjini sveti jovan e ulqinin ulcinje e korqen gorica pra more dai merre vesh ti nuk paske lidhje me jete ti nuk paske lidhje me analiza veq pare ke marr prej shkieve per ta shkruar ket krahasim diskreditim se gjoja te tjeret qenkan te qytetruar e drenica jo por harron ti filozofine popullore dhe diturite intelegfjente neper odat e tyre aty qe jan fole me shekuj dhe kontributin e drenicasve ku do qe ata jan shpernda qe ekan dhene ne arsim kulture e ne sherbim te atdheut Pra fisi nen fisi esht kapaj fis tipik shqiptarë-qe serbet si devijim qe i bene qdo ppllembe te atdheut e quajten vendin kopiliq ndersa ajo esht dere e fisit kapaj kopaj -ndersa disa beteja te mejstes jan zhvillue ne drenice por edhe ato beteja tjera qe u zhvilluan ne tjera ane ishin drenicasit atje gjithmone e dihet historia flet qe ne betejen e kaqanikut ne grkyen e kaqanikut moren pjese shum kryengrites ku pkjesa ma e madhe ishin shqiptarë drenicas qe lan kokat ne at gryke ashtu siq i la kokat disa her bajraktarete drenices ne merdare me nga treiqnd vullnetar e ma teper qe e dhe sot i kan varret atje per ta mbrojte token shqiptare -turp te kesh isa mulaj isa pisi q eben poshtersi e krahasime te tilla rraciste ndaj drenoices gjojsa si te eger si regjion i eger e i pa gdhendur etj se si don ta paraqeseesh ti me fjalet ma shkinore . Nese don me e diskretiue hashim thaqin personalisht dhe veprimet e tij personale kjo esht diqka tjeter por as ketu nuk tregove aftesi o manjjak i krisur qe kush e di se cili millosheviq ti ka dhene paret kur ti flet keshtu per drenicen me kaq poshtersi ndasie qe asnjiher ne historine ekosoves nuk ndodhi kurr per veq se mbas lufte ne kosove kur sheshehelet filluan te shperndajne pare per gojqki e perqarsa kunder atdheut,dhe ata q enuk deshten ta qojne prapanicen me punue os e nuk ishin te aft per ta fituar paren sepse jan te lindur kokë shpella te errta te pa zhdervjelltesi e te pa ide ata ju nenshtruan shkaut per pare e ja filluan me perhape propaganda shkinore kunder shqiptarve e ne sherbim te perqarjeve . Je msue ti e disa zuzagji te ua qliroj tjeter kush prapanisat e ta gezoni pambukun pa gjak e pa vuajtje drenica u be kurban u djeg e e u pjek per hire te kosoves shum her . bALTA Q EMUNDOHESH TI TA HEDHESH MBI KET KRAHINE HEROIKE LEGJENDARE - esht balte shkinore ësht akull siberie akull tradhtie i mallkuar dhe akull i nje r gjarpri edhe ma dinak e ma i helmuar se hundakat e drenices -sepse hundakat e drenices mund te jen te eger por jo aq dinak sa dis a hundaka tjerë ket duhet ta dini ti dhe ata q e marrin pare nga serbia gjithmone duhet ta dini s e kombin po e helmoni ju dhe vetem ju per pare me fyerje te tilla banale e han parene shkaut e hengsh gjarpij ti hengsh s e me hundak se hundaka se ti e tipat si ti nuk ka pra . E q te thot drenica per hudnake fadil hoigjen imer pulen e veli deven qe erdhen ne drenice ne at kohe serbet ngulnin gozhda e nxjerrnin sy ne drenicen shqiptare kan ndodhur masakrat me te llahtarshme u hundakat tu hijenat silleshin andej me kuaj me shkie te shkinave e ne drenice nxirreshin sy e beheshin masakra nga me te llahtarshme e fadil hogja i bekonte e i nenshrkuante dosjet cili hundak po del ma helmues sinan hasanoviqet ali shukri o viqet fadil hogjeviqet mehmet hogje viqet veli d e viqet e sa e sa tjere hundaka qe helmuan shqiptarizmen e kryen masakrat me te llahtarshme ne popull ne bashkpunim me shkie . Ne ker rast drenica nuk ishte e eger as nuk e solli komunizmin ne kosove e faren e tij staliniane rankoviqiane por e solli fadil hogja vet ali kelmendi e fadil hogja emin duraku mustaf bakia ali shukria mos ja mvesh drenices te gjitha te zezat o hundaku i hundakve - sepse prapa thaq naivit qendrojne gjarpij tjere te zi e te zier ne helmin e nderkombtarve e disa me helmin e sllavizmit tradhtarë thaq gomarit jan lan kembet e arushes ne dore dhe postet prapa se ciles mshefen te tjeret e sidomos gjavit halitet e ibrahim kelmendet qe dirigjojne per veq helmit te vet q e e kishin gjavi halitet ibrahim kelmendet qe te mshefur pas maskave e sollen nje pjese te komunizmit ne drenice neper mes thaqit adoloshent aty e msuan thaqin ne shkollat e hundakve dhe e bene hundak si veten se ky adoloshent nuk e dinte se qka po i krijohet e pregatitet kti dhe drenices pas shpine pra hundakat gjithmone tjeter kah erdhen aty dhe idete e tyre hundake me frizurat e tyre kamunjare kqyr se kah kan ardhe ata hundaka ne broje nga komshijte rreth e rrotull e mos pergojo me gjuhen e gjarprit drenicen e pafajshme dhe e njohur per mikpritje e bujari e pa djallzi- Ne drenice kurr nuk ka ekzistuar tregtiia as mashtrimi per te shite uje per te shit gjithqka qe mund te shitet edhe rrena e servilija emashtrimi per ta mashtruar edhe vllaun per te ja shite nje dhi prandaj kan mbete te varfver te varfrit jan te ndershem sepse nuk kan pi gjak nuk kan mashtrue deri sa shum kush ne kohen e kralevines serbijane te kralit bente kumari me shkie edhe ne kohen e komunizmit e shiite e blente gjithfar mallrash e dallaveresh e benin konak ne kraleve shumadi ne kurshumli + e kah do duke ua fale seerbet nga nje pushke e nga nje allti per te fute spiunimin dhe vllavrasjen ne kosove e dijme ne kush ka shite e kush ka ble leni pallavrat ti -ndersa drenica nuk kishte as dhen e as dhi neper kulla shum pak dhe ishte natyrisht e varfer por bujare pa i be askuj nje te keqe prandaj mbajeni gojne e ndyre ju qe e diskreditoni sa te duash kishte tregti e as marrveshje me shkie ne kohrat e milloshit e te rankoviqt derisa drenica vuante per nje shkolle per nje asfalt prandaj tjeter esht diqka hashim thaqi nes eja ke inati dhe ja keni inati per qeverisje te keqe drenicen mos e ngacmoni lene te qet ate se te kalueren e qdo kuj mire e dijm pra por mos ma ben agim qekun patriot se qka beri ai ne qeveri edhe njimij vjet te ishte ne qeveri ai nuk do bente kurgja dhe do i mbante kembet ne tavoline lart e te gjuhehsin me kapakat e shisheve kot njeri tjetrin siq po tregojn njerzt q e i kan pa - sa ishte ne qeveri isa mustafa ne kohene titos qka beri ai per atdhe se qka mund te bej isa mustafa ose te tjeret ma thuaj pra qka po be atifete jahjaga ose qka beri fatmir sejdiu a te fillojm te shajmm regjionin e fatmirit ja pra se qfar mendje e mendesie keni ju disa te mjere se qka mund te bej e qka beri negjat daci ne qeveri asgje hiq merr qit ne qeveri kend te duash edhe ma zi e ke dhe thua se erdhen drenica ne kryeqytet thue s e flet per nje popull tjeter mor i mjere se paku ata e kan ma afer kryeqetytetin se shum te tjere o mjeran por ti as gjeografine nuk e din te kombit o i mjere dhe nes e kerkon historine me rrenje te gjith ata q e organizuan demostratat e vitit 1981 dhe shkatrrimine jugosllavise jan me prejardhje nga drenica neper qytete ku kishin ardhur ose drenicas q ekan veprue neper qytete gjithmone esht nisur nga drenicasit shkatrrimi i pushtuesve edhe ne perandorite e sundimit turke ideologjia e lirise ishte nga hasan prishtina drenicas prandaj turp te kjesh si gjarper shkjau qka paske shkruar ktu per ket krahine kreshnike shqiptare te drenices merita e seciles esht e pa diskutueshme drenica gjat gjith historise e sht djegur e per te pjekur ne sherbim te atdheut gjithmone e nuk ka shpi ne drenice qe nuk i ka derguar ne lufte dy tre mashkuj se paku nga kulla ne lufte vullnetare ne sherbim te atdheut shum prej tyre nuk jan kthye ma edhe n elfutrat vullnetare atje kan mbetur te vrarë kunder rusve grekve e te tjerve q eshkoonin ne ndihme te turqve ne mesjeten e vonshme ne shekullin 17 - 18 per te luftuar ruset e te tjeret por edhe serbet bullgaret malazezet e tj edhe ne qanakale sa kokat kan mbete aty e ne kaukaz si ushtar si vullnetar pra ne te gjitha menyrat pra ti je ai o ndyre i injorant q ee perbuze ket krahine kreshnike shqiptare krahinen e trimave e herojve e patriotve krahinen e shaban polluzhes e mehmet gradice s ahmet delise kamer loshit mehmet delise azem galices tahir mehes adem jasharit Mehmet gradica i famshmi luftare e shaban plluzha rifat galica q e beri kerdi ne luftra me qetnik ku do kunder qetnikve te drazha mihajloviqt - e qetnikve kah do dhe la nam edhe ne sangjak e ku do ne luginat e ibrit e ne betejat e drenices - por ti je harbut je msue ti edhe shum kush me u djeg prapanica e te tjerve e ti me e bashkmendimtart si ti harbut qe a smendjen ma te vogel ne ish jugosllavi nuk e kishin per atdhe per veq biznesit me shkie pra je msue me e djeg prapanicen tjeter kush per ju e ju me i henger llokumat ne kryqytet se drenicasit nuk paskan te drejte te vijn ne kryqytet vetem ata qe gjat kohrave kur atdheu digjej hanin llokuma dhe pjerdheshin mbrapa kaqubave kur dfrenica digjej flake nga shkjau . Per poshtersite tuaja nuk flisni kurr qe per shkak tuajin te politikes ma qyqare antikombtare kapituuluese jan bere dhunimete fmerave shqiptare nga shkiet dhe nami i zi ne komb e kombi shqiptar ne kosove s ka q i duhet ma kuj se esht thye dhe poshtrue nga politika ma zuzare e mundshme antinjerzore gjoja paqsore por mashtruese qe ua lejonte serbve poshtrimine femrave shqiptare jan dhunuar treqind mij femra shqiptare sikur te pyetej drenica kjo nuk do te ndodhte se do te kerciste pushka me kohe pra ket se ka pas zakon drenica te druoj shkjaun por politika mashtruese e tjeter kuj e solli thyerjen dhe perlyerjen e kombit shqiptar sot nuk mund te merret nuse ne kosove as e bija e asaj qe e sht dhunue eperklye nga serbi as nuk dihet s e sa jan dhunue mbaroj ky komb per shkak te poshtersise te mentaliteteve labile te tjeter kuj pra mos fasjoni aty ku nuk duhet se nuk esht aty adrtesa e sakt mor te mjere politika mashtruese e saklatosi koosoven politika kapitulluese sepse mentaliteti ne drenice nuk ishte poshtrimi e nenshtrimi por kjo u pjell tjeter kund per ta thye perfundimisht popullin shqiptar pergjithmone me treqind mij femra te dhunuara e sajan poshtrue e kpaur per gjinjesh e poshtrue jan dhunue edhe mashkuj nga shkiet e more palaqo lene ma gojen epalare e mos folni kot kqyrni poshtersite qe kan ndodhur e mos e kqyrni drenicen e e qakerdine emendjes tuaj per pushtet s eaty ekeni hallin ju disa qarqe te shfrenuara te lakmise te karriga pse nuk po ua lshin thaqi karrigen por jo te atdheu . Edhe pse thaqi mund te jet negativ sepse amerika europa interesat e huaja e kan kap per fyti dihet kjo por mos mendo se te tjeret te ardhur tjeer kah do te bejn mrekullira -kurr jo dhe asnjiher jo vetem qka thone te huajt do te behet ata than duhet dhunuar ky komb dhe ashtu u be duhet varffruar ky komb dhe ashtu u be por jo drenica drenica nuk tha ashtu e nuk veproj ashtu por shum kuj po i dhimbset nostalgjija e kohes se bashkim vlazrimit me shka prandaj po i bein ne qafe drenices kot drenica e kishte zanate pushken dhe kundersthimine armiqve e kunder shkjaut sidomos po s epo por me pushke e ka prite shkaun e jo poshtrimi n nuk e donte por ju e mashtruat e moret ne qafe me politiken paqsor e mashtruese te treqind mij femrat e dhunuara nga shkau jan thyerje e iliro dardanasve thyerje te renda kombtare dhe fundi i kombit pra sot ne ke bese ma me martue qike as djale se nuk dihet a e ka kape shkau per gjijsh e ka dhunue ate ose te emen te emen e sa te bijen si fare e saj qe sht jan perlyerje kto dhe nuk mund te martohen turp more hundaka qe solet ket ideologji e kah e sollet e ku e mbollet si kapitullim mashtrimi ne emer te kombit te gjith ata qe e mashtruan kombin me kultin e rrejshem te paqes - paqe jo por kapitullim ku qdo her ne autobus policia shkinore e serbise kapte femrat shqiptare pper gjij e per prapanicave per ti poshtruar dhe kjo na ndodhi per shkak te zgerdheshgjijve te mbarsuar si hundaka me qyqen e me zgerdheshjen -qe shkonin ne beograd te millosheviqi e zgerdheshesheshin me qyqeri hundake se me u pa s pyet drenica kish kris pushka me kohe e nuk ish lejue shjkjau me dhunua femra neper kollomoqe se drenica kurr nuk ju ka trmebe shkjaut veq ja ka kris e pushken por ne qafe e miret ju te likidkisë qyqare e i paqit ne qafe treqind mij femrat e dhunuara e dhunet tjera te llahtarshme se pse esht dashte te pregatitet populli e sidomos pas asaj qka e gjet bosnjen iliro boshnjake ehst dashte te meren masat e jo te behen goje e bythe bashk me shkja siq i keni bere gjithmone . Drenica ka mbete a varfer se ju keni bere biznes me shkie por kurr me drenicen jo dhe esht e pa djallzuar ne ket drejtim as nuk din me shite e as me ble qe do te thot merrejte si disa mashtrues qe ua prenin deleve e qingjave pak aty te lekura e i frynin me ajr per tu duke delet e majme hundrakia em mashtrimia ka ardh tjeter kah nese po doni me i lype historite e poshtersive ne drenice ka qene besa bujaria kulla burrnia sharkia pushka dhe mbrojtja e nderit tradite pra zakone tipike bujare shqiptare oda kanuni bujaria burrnia esht fole per burrni e jo per tregti e per kompira -e per matrapazlleqe ,. Te pyes ty qka beri fatmir sejdiu qka beri agimqeku e negjat daci qe ishin ne qeveri dhe kush beri deri sot diqka te hajrit Nese vetem dy persona jan nga drenica ne qeveri jakupi e thaqi ti thua drenicaket nuk jan drenicaket por drenicjanet sepse ne nuk themi pjeaket gjakovaket llapakjaket e shaljaket por shaljanet e llapjananet e pejanet prandaj leni poshtrimet e baglimet per drenicen dhe nderojeni at regjion pamvarsisht se a esht thaqi i atij vendi apo jo dhe ne e dijm qe qdo kund ka te kqi e te mire dhe nuk perfaqsohet drenica me thaqin as me krasniqin por ketu kan te bejne te huajt qe bejne veprime me qellim per te perqa regjionet shqiptare ashtu siq po perqane ti me pare te shkieve i paguar . Tre perqindshin e haraqit dhe plaqkes se popullit te restoraneve dhe dyqaneve ke t mode e solli daut haradinaj ne kosove ku te nenshtruarit grupeve te tyre ua japin haraqin dhe u bene miliarder mbrenda nate apo jo konkretisht ne dukagjin lindi kjo mode sicialiane e jo thaqi e jo ne drenice nuk lindi por u importua sepse askund ne zonat veriore dhe pjeset tjera te kosoves# nuk praktikohet ky ligj i sicilise mafia ku dominon mafia e tre perqindshi i haraqit se pari andej dolen haraqet e maskat pastaj erdhen kendej pra edhe hundakat duhet te hulumtohen zvarranikisht s ekah ardhen ne drenice apo jo sepse nuk ka mundsi te jen vendase mbasi po don keshtu po ta perplasi ne fytyre balten tende ne pa ftyrsine tende qe gjith ket balt e paske qite mbi drenicen aq sa paske shkuar neper mite e antika te hershme per tu kthyer e per te ja lene kopilin ne dere drenices . Pra e keqja ka ardh tjeter kah dhe te huajt e kan kapur drenicen per fyti dhe te huajt po i nxisin edhe vendasit per te veporuar me poshtersi edhe perbuzje kunder drenices por per dallim nga thaqi q ee kan kapur per fyti te huajt ju ua kan mbush fytin pare me fole me perbuzje kunder drenices dhe nuk ka dyshim se se secili q e flet kunder atdheut ne keto kohra ehst tradhtar i paguar sepse ai nuk don me punue me efitue paren ne forcat e tij por e pranon paren prej shkau per te diskriedituar regjione shqiptare. Poashtersia barbare qe tash ja lene fajin drenices per gjithqka po ndodhe ne kosove mbi bazat e hashim thaqit nuk e shohin kuadrin titist isa mustafen se sa i demshem esht me lidikine e tij vertet tmerr vertet poshtersi . Herėn e fundit ėshtė Redaktuar nga lirik : 25-05-2011 nė 10:20 AM. |
|
|
|
|
|
#3 |
|
Stėrnip i V. Gelės
Anėtarėsuar: Jan 2006
Vendndodhja: K'tu ne mesin tuaj
Postime: 1,448
Rrespekti: 199
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Nuk eshte Hashimi Drenica e as Ramushi Dukagjini.
Drenica( nje pjese) tregoje nje veçori negative kur pranuan te manpulojne zgjedhjet e fundit. Rane pre e nje grupi dhe e degraduan sa dopak imazhin e Drenices, por kurrkush nuk eshte i perjetshem, e as keta politikanet e sodit. Ne ne pergjithesi e kemi nje karakteristike negative qe edhe kur shohim se nje person qe ne e pelqejme dhe kur ben diçka te pamoralshme , i mbyllim syte para se vertetes. Per kete do te vuajme.
__________________
------------------------------------------------- E vėrteta ėshtės si dielli, edhe kur nuk shihet ajo ekziston, shpesh tė nxeh, por nganjėherė edhe tė djegė. --------------------------------------------------- ----------------------------------------------------- Pak histori |
|
|
|